Yanıklar güneş yanıkları yanık
Yanık, kendisini meydana getiren fiziksel etkenin adıyla anılır. Sıcak su
yanıkları, sıcak buhar yanıkları, sıcak yüzey yanıkları (soba, ütü), alev
yanıkları (ocak, mangal), elektrik yanıkları ve kimyasal maddelerin meydana
getirdiği yanıklar.
Yanığı oluşturan fiziksel etkenin vücutta meydana
getirdiği tahribat, deri, deri altı, daha derindeki kas ve kemiklerin olaydan
zarar görmesiyle sonuçlanır.
Bu harabiyetin oluş şiddeti, etkenin enerji olarak
yoğun oluşununa ve etkenin vücuda temas süresine göre değişir.
Yanığın
derinliği yanında, yanık yüzeyinin genişliği de önemlidir. Yanık yüzeyinin
genişliği yaralınınn hayatta kalma şansı ile doğrudan bağlantılıdır. Bebeklerde
%10, erişkinlerde %20'den geniş yanıklar muhakkak yataklı kurumlarda tedavi
edilmelidir. Vücut yüzeyinin ne kadarı yandığı 9'lar kuralı şeması ile kolayca
hesaplanabilir.
Yanık, insanı dış etkilerden ve bakterilerden koruyan bir
organı, deriyi devre dışı bıraktığı için hastalar kolayca enfeksiyon kapma
tehlikesiyle karşı karşıya kalırlar. Yanık yüzey bakteriler tarafından kısa
sürede işgal edilir ve yara iltahaplanır. Bu bölgede mikroplardan açığa çıkan
zehirli maddeler tüm vücuda yayılarak hastaların vücut dirençlerinin kırılmasına
ve ağır bir sistematik iltahap tablosunun ortaya çıkmasına sebep
olur.
Diğer taraftan bu açık yüzeyden dışarı sızan serum, vücut
sıvılarının süratle azalmasına yol açar. Vücutta kaybolan gündelik sıvı miktarı,
yanık yüzeyinin genişliğine bağlıdır ve 1 - 9 litre arasında değişir. Bu açığın
kapatılmaması, dolaşımın zayıflamasına ve böbreklerin iflasına yol açarak ölüme
sebep olur.
° 1. Derece Yanıklar
Deri yüzeysel olarak etkilenir. Tüm
deri katları olaydan zarar görmez. Gözle bakıldığında derideki kızarıklıklar
görülebilir. Uzun süre güneşte yatan bir insanın derisinin kızarmasını örnek
olarak verebiliriz.
° 2. Derece Yanıklar
Derinin en üst tabakası ve
ortalama 1,5 mm kalınlığındaki epidermis tabakasının tamamen harap olması
anlamına gelmektedir. Bu tür yanıklarda, deri yüzeyinin hemen altında toplanan
serum sızıntısı, içi sıvı dolu kabarcıklar oluşturur. Bu sıvı tabakasını örten
zar, tamamen ölmüş deriden oluşur.
° 3. Derece Yanıklar
Derinin tüm
katmanlarının ısıl etken nedeniyle tamamen tahrip olması demektir. Yanığı
doğuran etkenin deriyle temas süresinin uzun olduğu anlaşılır. Bölge bu nedenle
tamamen kömürleşir. Yara içine bakıldığında kasların ortaya çıktığı, bazen
kemiklerin bile kömürleştiği görülebilir.
√ Güneş Yanıkları
• Güneş
yanıkları yalnız güneş ışınları ile değil, bazı güzellik salonlarında cildi
esmerleştirmek için yapılan UV radyasyonları (solaryum) ile de
oluşabilmektedir.
• Derinin kısa süreli olarak güneş ışınlarına maruz
kalması bazı vitaminlerin oluşmasına ve kemiklerin sağlıklı büyümesine
yarar.
• Uzun süreli güneş ışınına maruz kalmak deri kanserine, derinin
erken yaşlanmasına sebep olur.
• Güneş ışınlarına ulturaviyole ışınları
denir. İki tür UV ışını vardır.
○ UVA denen ışın, solaryumlarda kullanılır.
Ancak bu ışınlar diğerlerinden daha derin katlara nüfus eden deri kanserine,
deri yaşlanmasına, gözlerin zedelenmesine ve derinin bağışıklık direncinin
azalmasına sebep olur.
○ UVB denen ışın deri kanseri yapan ve deriyi yakan
ışın türüdür
√ Yanmalar ve Haşlanmalarda alınması gereken önlemler
o
Kibrit, çakmak, ateş yakma gereçlerini ortada bırakmayın
o Devamlı sıcak
suyunuz varsa derecesini 50 ° C den yukarıya ayarlamayın
o Isıtıcıların
etrafına direkt teması engelleyen barikatlar koyun
o Sıcak sıvıları
çocuklardan uzak tutun
o Bebeğe mama verirken yemeğin, yıkarken de suyun
ısısını kontrol edin
o Ocak üstündeki tava saplarını, çocukların
erişemeyeceği şekilde yerleştirin
o Yatakta sigara içmeyin
o Sıcak tencere
ve su kaplarını tezgahların kenarına koymayın
o Kullandığınız güneş yağının
UVA ve UVB ışınlarını tamamen engellediğinden emin olun
o Satın aldığınız
güneş gözlüğünün UV ışınlarını engelleyip engellemediğini öğrenin
o Evde
daima dolu bir yangın söndürücü bulundurun
√ Yanmalar ve Haşlanmalarda
yapılması gerekenler
o Yanığa elle dokunmamaya çalışın
o Yanığın
derecesini saptayın
o Yanık bölgesini derhal musluk suyu ile soğutun
o
Yanık bölgesini steril olduğunu bildiğiniz bir pansuman malzemesi ile örtün
o Sadece kızarıklık varsa, yanığı bol su ve sabunla yıkayın
o Evde
tedavi etmekten kaçının
o Tam teşekküllü bir hastanenin acil merkezine
başvurun
o Acil ambulans isteyin
o Kazaya uğrayan kişiyi, aşırı sıcak ve
aşırı soğuk ortamda tutmayın
o Tetanoz aşısı yaptırmayı unutmayın
√
Yanmalar ve Haşlanmalarda yapılmaması gerekenler
o Yanık yüzeyini direkt
buzla temas ettirerek soğutmaya kalkışmayın
o 2. derece yanığı dezenfeltanla
temizlemeye çalışmayın (alkol, tentürüdyot, savlon)
o Yoğurt, yağ, sabun,
diş macunu, yağlı kremler vb. yabancı maddeler sürmeyin
o İçi sıvı dolu
kabarcıkları patlatmayın
o Eczane ve pansumancıya gitmeyin, doktora gidin
o Yanık yüzeyine hava üflemeyin
o Yanık yüzeyine çıplak el, parmak gibi
mikropsuz olduğundan emin olmadığınız şeyleri temas ettirmeyin.
o Yanık
yüzeylere yapışan kumaş vb. şeyleri kazıyıp kaldırmaya çalışmayın
o Evde
tedavi yapmaya kalkışmayın
• 17504 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sayfayı Yazdır
Arkadaşına Gönder
Reklam Ver