Osteoporoz kemik erimesi
Kemik yoğunluğunun yaygın olarak azaldığı ve kemik yıkımının, kemik yapımından
fazla olduğu durumdur. Normalde kemiğin yapım ve yıkımı arasında bir denge
vardır. Herhangi bir nedenle kemik yapımının azalması veya yıkımının artması
sonucu osteoporoz meydana gelir. Uzun süre hareket edememe, felç, yetersiz
beslenme, yetersiz kemik dokusu yapımı Kadınsanız, menopozdan sonra osteoporoz
olma şansınız dörtte birdir.
Osteoporozda, kemikler zayıf, ince ve
kırılmaya eğilimli olurlar. Omurga, bilek ve kalçanın eğri duruşu ve kırılmaları
yaygındır. Daha yaşlı bazı insanlar için, bu tür kırılmalardan kaynaklanan
komplikasyonlar ölümcül olabilir. Osteoporozun nedeni henüz tam olarak
bilinmemektedir. Bir faktörün hayatınız boyunca tükettiğiniz kalsiyum miktarı
olduğunu biliyoruz. Bu nedenle diyetiniz yeterli miktarlarda kalsiyum
içermelidir.
11 ilâ 24 yaşlarında erkekler ve kadınlar için, kalsiyumun tavsiye edilen
miktarı günde 1200 miligram, 25 yaşın üzerinde ise günde 800 miligramdır. Ancak,
kadınların birçoğu bu miktarın ancak yarısını tüketmektedirler. Kalsiyum kemik,
diş ve tırnak sağlığında önemli rol oynar. Sağlıklı kemik oluşumu, bunun devamı
ve kemik kaybının önlenmesi için kalsiyum dengesi çok önemlidir.
Büyüme
dönemindeki çocuklar, ergenler, gebeler ve emziren kadınlar kalsiyuma en çok
ihtiyacı olanlardır. Kemik kütlesi otuzlu yaşlarda maksimum miktarına erişir.
Araştırmacılar, özellikle genç yaşlarda bol kalsiyum alınmasının, ileri yaşlarda
osteoporoz riskini azalttığını belirtiyorlar.
Yaşla birlikte kalsiyum emilimi azalır. Eğer 65 yaşın üzerindeyseniz D
vitamini yapımı da azalmıştır. D vitamini, kalsiyumun kemiklere ulaşması için
gerekli bir vitamindir. Kadınlarda östrojen düzeylerinin düşmesi, kemik yıkımını
hızlandırır çünkü östrojen kemiklerdeki kalsiyumun azalmasını önleyen bir
hormondur. Menopozda östrojen düzeyleri düşünce kemik yıkımı artar.
Süt,
peynir ve yoğurt gibi süt ürünleri kalsiyum açısından özellikle zengindir.
Birçok Kadın şişmanlatıcı olduğu varsayımıyla, süt ürünlerinden kaçınır.
Kaygınız buysa, şunu düşünün: kaymağı alınmış sütten yapılan süt ürünleri, tam
yağlı sütten yapılan yüksek kalorili ürünlerle aynı miktarda ya da biraz daha
fazla kalsiyum içermektedir.
Diğer kalsiyum kaynakları arasında konserve som balığı ve sardalye
(kılçıklarıyla birlikte), brokoli, lahana, ıspanak gibi koyu yeşil sebzeler,
fasulye, küçük kuru fasulye, benekli fasulye, soya ve börülce gibi fasulyeleri
içerir. Özümseme farklılıkları nedeniyle, lif açısından zengin sebzelerde
muhtemelen vücudunuzun kullanabileceği daha az kalsiyum vardır.
Bu
nedenle, lif açısından zengin bir diyet uyguluyorsanız, kalsiyum açısından
zengin başka gıda kaynaklarını dahil etmeye dikkat edin. (Not: psyllium içeren
hacim oluşturucu bir ilaç alıyorsanız, yemek zamanı dışındaki zamanlarda
alın.)
Bazı yoğurt, portakal suyu ve süt markaları kalsiyum takviyelidir. Genellikle
biraz daha pahalıdırlar ve başka kaynaklardan aldığınız kalsiyum miktarı düşükse
buna değebilir.
Ek kalsiyum gerekir mi?
Genel olarak, mümkün olduğu
kadar çok kalsiyumu diyetinizden almanız daha iyidir. Ancak, yiyeceklerle
gereken miktara ulaşamıyorsanız, ek kalsiyum farkı kapatmaya yardımcı olabilir.
Osteoporozu önlemek için tavsiye edilen en yüksek ek doz günde 1000 ilâ 1200
miligramdır, bu 25 yaşında ve daha yaşlı insanlar için gereken miktarın çok az
üzerindedir. Özellikle menopoza girdiyseniz, diyetiniz için gereken ek kalsiyum
alma konusunu doktorunuzla görüşün.
Ek kalsiyum desteği :
Günlük besinleriniz arasında süt ve süt ürünleri
fazla yer tutmuyorsa kalsiyum desteği almanız gerekir.
Kalsiyum desteği
alırken dikkat etmeniz gerekenler:
• Küçük dozlarda alın, Her bir doz 600 mg
ı aşmasın. Küçük dozlar daha iyi emilir.
• Yemekle birlikte alın, Yemek
yenilirken asit üretiminin uyarılması, kalsiyum emilimini artıran bir
faktördür.
• D vitamini ile birlikte alın, Bir multivitamin almıyorsanız
kalsiyumun yanı sıra 200-400 IU D vitamini içeren bir kalsiyum desteği
seçin.
Yeterli kalsiyum alınması, kemik yıkımının yavaşlamasını sağlayarak
osteoporoz riskini azaltacaktır. Kalsiyum ve D vitamini desteğinin yanı sıra
düzenli ağırlık kaldırma egzersizleri yapılması kemikleri güçlendirecektir.
Kadınlarda egzersiz ve yeterli kalsiyum alımı ile kombine edilen östrojen
tedavisi, kemik erimesi ve kırıklara karşı en iyi savunmadır.(osteogenesis
imperfekta hastalığı), hormonal nedenler (Cushing hastalığı, menapoz sonrası
(Tip I osteoporoz)) ve yaşlılık (Tip II osteoporoz) osteoporoza neden olan
başlıca durumlardır.
Kadınlar osteoporoza daha erken yaşlarda duyarlı hale gelmektedirler, çünkü
hormonları yaklaşık 50 yaş civarında iyice azalmaktadır. Buna karşın erkeklerde
hormon düzeyleri 70 yaşlarına kadar yüksek düzeyde devam eder. Menapoza bağlı
osteoporoz, en sık rastlanan metabolik kemik hastalığıdır.
Eğer hastalık mevcut ise kemik - yoğunluk ölçümleri yapılabilir, bu ölçümler
ne kadar kemik kaybınız olduğunu gösterir. Bu ölçümler osteoporoz riski
olanlarda riski saptamak için yapılabileceği gibi osteoporozlu hastalarda da
tedavinin veya durumun değerlendirilmesi amacı ile yapılabilir.
Başlıca
belirtiler:
• kemik ağrıları (özellikle sırtta)
• yuvarlak - hafif
bir kamburluk meydana gelmiştir, boy kısalması vardır (omurga kemiklerinde
eydana gelen kırılmalar nedenni ile)
Tedavi
Hastalığın nedenine göre
teadvi seçenekleri değişebilir. Özellikle menapoz durumunda düşük dozlarda
östrojen ve progesteron verilmelidir, doz düşük tutulduğu sürece 10-20 yıl süre
kullanılabilir, ancak 6 ayda bir jinekolojik muayene gerekir. Böbrekleri normal
olanlarda kalsiyum, sodyum florid ve Vitamin D verilebilir. Böbrek problemi
olanlarda kalsitonin kullanılmalıdır.
En iyi tedavilerden birisi kalsitonin (calcitonin (som balığı paratiroid
beslerinden elde edilen hormon)) adı verilen ve vücutta kalsiyum dengesini
sağlayan hormondur.
Diyetinizde dikkat etmeniz gerekenler
• Protein alımını azaltın
•
Hayvansal protein yerine bitkisel proteinler alın
• Soyalı gıdalar
kullanabilirsiniz
• kıvırcık lahana (broccoli) ve yeşil yapraklı sebzeler
tüketin. Bunlar kemiklerin korunmasına yardımcı olan K vitamini
içerirler.
Osteoporoz olmamak için kemiklerinizi koruyun: bunun için
günde 1 - 1.5 gram kalsiyum ve 400 IU D vitamini alın. Bol miktarda yeşil
yapraklı sebzeler tüketin ve düzenli egzersiz yapın. Özellikle yürüme, koşma ve
ağırlık kaldırma gibi egzersizlerin ileriki yıllarda kemik erimesi oranını
azalttığı saptanmıştır. Ayrıca zayıf olanların, normal kiloda olanlara göre daha
fazla risk altında oldukları da gözlenmiştir.
• 6672 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sayfayı Yazdır
Arkadaşına Gönder
Reklam Ver