Nefes Darligi Dispne Zorlu Solunum

Nefes darligi, hastanin güçlükle nefes alip vermesi halidir. Nefes darligi, sübjektif olarak duyulan rahatsiz edici bir duyudur. Hasta soluma eforunun arttigini duyar. Nefes darligina \”zorlu solunum\” demek de mümkündür. Normal bir insanin aliskin oldugundan fazla bir is yaparken fazla solunum gereksinmesi (hiperpe) bir nefes darligi degildir.

Her kisinin bir is kapasitesi vardir. Bunu asinca normalden daha derin ve daha hizli solumaya baslar. Özellikle hareketsiz bir hayat yasayanlar, yaslilar, sismanlar ve kadinlar küçük bir eforla daha fazla solunum gereksinmesi ile karsilasirlar. Bunlari nefes darliklari arasina katmamak gerekir. Kisacasi dispne bir hastalik halidir.

Istirahat halinde bir sahsin bir dakikada soludugu hava (dakika solunum hacmi), zorlu sekilde bir dakikada soludugu havanin (maksimum solunum kapasitesi) 1/3 ünden azdir. Bu oranin büyümesi, yani solunum yedeginin azalmasi, dispneye neden olur.

Dispneye neden olan baslica hastaliklar ve nedenler sunlardir:
1- HIPERVANTILASYONA (SOLUNUM ARTISI) YOL AÇAN NEDENLERLE DISPNE
• Anemi
o Karbonmonoksid zehirlenmesi
o Methemoglobinemi
o Sulfhemoglobinemi

• Oksijen basincinin düsmesi
• Atesli hastaliklar
• Hipertiroidi
• Asidoz

2- HIPOVANTILASYONA (SOLUNUM AZALMASI) YOL AÇAN NEDENLERLE DISPNE
• Asiri sismanlik
• Diyafragma inisinin engellenmesi
• Diyafragma hernileri
• Solunum kaslari yetersizligi
• Solunum merkezi baskilanmasi
• Gögüs deformitelerl
• Ankllozan spondilit

3- HAVA YOLLARINDA TIKANMAYA BAGLI DISPNELER
• Farinks ve larinks hastaliklari
o Retrofarenjeal abse
o Farinks tümörü
o Yabanci cisim, yapiskan balgam
o Akut larenjit, difteri
o Kronik larenjit
o Larinks spazmi, allerjik ödem
o Larinks tümörü
o Travma
o Ses telleri felci

• Larinks, trekea ve bronslarin sikistirilmasi
o Guatr
o Aorta anevrizmasi, vasküler halka
o Mediasten tümörleri, adenomegalilerl
o Özofagus kanseri
o Brons kanseri
o Brons stenozu

4- AKCIGER HASTALIKLARINA BAGLI DISPNELER
• Akut bronsit
• Bronkopnömoni
• Kronik bronslt
• Amfizem
• Bronsial astma
• Bronsektazi
• Atelektazi
o Absorpsiyon atelektazisi
o Distan baski ile atelektazi

• Brons kanseri
• Bronsioler kanser
• Akcigerlere kanser metastazi
• Pnömoniler
o Pnömokok pnömonisi
o Stafiokok pnömonisi
o Streptokok pnömonisi
o Friedlaender pnömoriisi
o Pseudomonas pnömonisi
o Influenza pnömoriisi
o Diger virus pnömonileii
o Mikoplasma pnömonisi
o Psittacosis pnömoms:
o Q atesi pnömorüsi
o Tüberküloz Pri~monisi
o Mikotik pnömoniler
o Allerjik alveolit
o Aspirasyon pnömonisi (Mendelshon sendromu)

• Löffler sendromu
• Akciger emboli ve infarktüsü
o Multiple Akciger Embolisi

• Interstisyel akciger hastalikalri ve yaygin fibroz
o Pnömokonvozlar
o Antrakoz
o Silikoz
o Berilloz

• Akciger sarkoidozu
• Lymphangitis cartinomatosa ve alveoler karsinoma
• Milyer tüberküloz

• Akcigerlerin mantar infeksiyonlari
o Histoplasmosis
o Coccidioidomycosis
o Blastomycosis
o Nocardlosis
o Cryptococcosis
o Torulosis
o Actinomycosis
o Aspergillosis
o Moniliasis

• Kollajen hastaliklar
o Polyarteritis nodosa
o Romatoid artrit
o Sistemik eritemli Lupus
o Skleroderma

• Diger akciger fibrozlari
o Radiasyon fibrozu
o Idiopatik pulmoner fibroz
• Pulmoner alveoler proteinoz
• Pulmoner alveoler mikrolitiaz

5- PLEVRA HASTALIKLARINDA DISPNE
• Pnömotoraks
• Plevra boslugunda sivi

6- KARDIAK DISPNE
• Efor dispnesl
• Kardiak astma
• Akut akciger ödemi
• Periyodik solunum

7- NON-KARDIYOJENIK AKCIGER ÖDEMI

8- PSIKOJENIK DISPNE