Nefes darlığı dispne zorlu solunum

Nefes darlığı, hastanın güçlükle nefes alıp vermesi halidir. Nefes darlığı, sübjektif olarak duyulan rahatsız edici bir duyudur. Hasta soluma eforunun arttığını duyar. Nefes darlığına "zorlu solunum" demek de mümkündür. Normal bir insanın alışkın olduğundan fazla bir iş yaparken fazla solunum gereksinmesi (hiperpe) bir nefes darlığı değildir.

Her kişinin bir iş kapasitesi vardır. Bunu aşınca normalden daha derin ve daha hızlı solumaya başlar. Özellikle hareketsiz bir hayat yaşayanlar, yaşlılar, şişmanlar ve kadınlar küçük bir eforla daha fazla solunum gereksinmesi ile karşılaşırlar. Bunları nefes darlıkları arasına katmamak gerekir. Kısacası dispne bir hastalık halidir.

İstirahat halinde bir şahsın bir dakikada soluduğu hava (dakika solunum hacmi), zorlu şekilde bir dakikada soluduğu havanın (maksimum solunum kapasitesi) 1/3 ünden azdır. Bu oranın büyümesi, yani solunum yedeğinin azalması, dispneye neden olur.

Dispneye neden olan başlıca hastalıklar ve nedenler şunlardır:
1- HİPERVANTILASYONA (SOLUNUM ARTIŞI) YOL AÇAN NEDENLERLE DİSPNE
• Anemi
o Karbonmonoksid zehirlenmesi
o Methemoglobinemi
o Sulfhemoglobinemi

• Oksijen basıncının düşmesi
• Ateşli hastalıklar
• Hipertiroidi
• Asidoz

2- HİPOVANTILASYONA (SOLUNUM AZALMASI) YOL AÇAN NEDENLERLE DİSPNE
• Aşırı şişmanlık
• Diyafragma inişinin engellenmesi
• Diyafragma hernileri
• Solunum kasları yetersizliği
• Solunum merkezi baskılanması
• Göğüs deformitelerl
• Ankllozan spondilit

3- HAVA YOLLARINDA TIKANMAYA BAĞLI DİSPNELER
• Farinks ve larinks hastalıkları
o Retrofarenjeal abse
o Farinks tümörü
o Yabancı cisim, yapışkan balgam
o Akut larenjit, difteri
o Kronik larenjit
o Larinks spazmı, allerjik ödem
o Larinks tümörü
o Travma
o Ses telleri felci

• Larinks, trekea ve bronşların sıkıştırılması
o Guatr
o Aorta anevrizması, vasküler halka
o Mediasten tümörleri, adenomegalilerl
o Özofagus kanseri
o Bronş kanseri
o Bronş stenozu

4- AKCİĞER HASTALIKLARINA BAĞLI DİSPNELER
• Akut bronşit
• Bronkopnömoni
• Kronik bronşlt
• Amfizem
• Bronşial astma
• Bronşektazi
• Atelektazi
o Absorpsiyon atelektazisi
o Dıştan baskı ile atelektazi

• Bronş kanseri
• Bronşioler kanser
• Akciğerlere kanser metastazı
• Pnömoniler
o Pnömokok pnömonisi
o Stafiokok pnömonisi
o Streptokok pnömonisi
o Friedlaender pnömorıisi
o Pseudomonas pnömonisi
o Influenza pnömorıisi
o Diğer virus pnömonileıi
o Mikoplasma pnömonisi
o Psittacosis pnömoms:
o Q ateşi pnömorüsi
o Tüberküloz Prı~monisi
o Mikotik pnömoniler
o Allerjik alveolit
o Aspirasyon pnömonisi (Mendelshon sendromu)

• Löffler sendromu
• Akciğer emboli ve infarktüsü
o Multiple Akciğer Embolisi

• İnterstisyel akciğer hastalıkalrı ve yaygın fibroz
o Pnömokonvozlar
o Antrakoz
o Silikoz
o Berilloz

• Akciğer sarkoidozu
• Lymphangitis cartinomatosa ve alveoler karsinoma
• Milyer tüberküloz

• Akciğerlerin mantar infeksiyonları
o Histoplasmosis
o Coccidioidomycosis
o Blastomycosis
o Nocardlosis
o Cryptococcosis
o Torulosis
o Actinomycosis
o Aspergillosis
o Moniliasis

• Kollajen hastalıklar
o Polyarteritis nodosa
o Romatoid artrit
o Sistemik eritemli Lupus
o Skleroderma

• Diğer akciğer fibrozları
o Radiasyon fibrozu
o Idiopatik pulmoner fibroz
• Pulmoner alveoler proteinoz
• Pulmoner alveoler mikrolitiaz

5- PLEVRA HASTALIKLARINDA DİSPNE
• Pnömotoraks
• Plevra boşluğunda sıvı

6- KARDİAK DİSPNE
• Efor dispnesl
• Kardiak astma
• Akut akciğer ödemi
• Periyodik solunum

7- NON-KARDİYOJENİK AKCİĞER ÖDEMİ

8- PSİKOJENİK DİSPNE