Ikiz gebelik doğum
Her 80 doğumun birinde ikiz doğum olur. Yani; ikiz gebelik, çok ender rastlanan
bir durum değildir. Bununla birlikte, özel denetim isteyen, bir ölçüde riskli
bir gebeliktir.
İkiz gebelik tanısının dayanakları şunlardır: Birincisi üç aylık
dönemin rahatsızlıklarının çokluğu ki bu, koriyonik gonadotropin düzeyinin
yüksekliğine bağlıdır ; rahmin aşırı gelişmesi; ikinci üçaylık dönemin ikinci
yarısından başlayarak çift kalp vuruşunun duyulması. Kesin tanı için daha
ayrıntılı bilgi veren aygıtlara başvurulmalıdır. Bunlar arasında en yaygın
olanı, ultrasonografidir. Gebeliğin hangi döneminde olunursa olunsun, film
çekilmesi uygun görülmemektedir.
Ultrasonografi ile ikizlik tanısı,
gebeliğin ilk haftalarında (5-6. haftalar) başlayarak kesinlikle konulabilir.
Bununla birlikte, 12. haftada incelemeyi yinelemek önerilir. Çünkü, bazen ilk
haftalarda, öndülütlerden (embriyo) biri gelişmesini durdurur. Kesin bir şey
söyleyebilmek için, 12. haftayı beklemek en iyisidir.
Ultrasonografiden,
gebelik süresince ikizlerin gelişmesini izlemek ve ikizlerin dölyatağındaki
yerleşmelerini saptamak için de yararlanılır.
√ İkiz Gebelikler :
Gebelik, dölyatağı borularında bir yumurta hücresiyle bir sperm hücresinin
karşılaşması ve birlikte bir zigot oluşturmalarıyla başlar. Küçük bir hücre olan
zigot, öndülütün daha sonra da dölütün gelişmesini sağlar. Zigotların ancak %
20'si dölyatağı borularını aşabilir ve dölyatağına yerleşir. İkiz gebelikte ise
ya yumurtlama sırasında yumurtalıktan iki yumurta hücresi çıkar ve bunlar ayrı
ayrı döllenir. ( bizigot döllenme ). İkizlerin % 75'i böyledir ( çift yumurta
ikizleri ); ya da ikizlerin %25'inde olduğu gibi tek yumurtanın, döllendikten
sonra iki dölüt oluşturması söz konusudur. Bu ikizler birbirlerine çok benzerler
ve genetik olarak aynıdırlar ( tek yumurta ikizleri ).
Bazı ilaçlar,
örneğin, doğum kontrol hapları, çoğul (çok dölütlü), gebeliklerin görülme
sıklığını artırmaktadır. Çoğul gebelikler konusunda ender rastlanan bir başka
olay da, süperfekondasyon'dur ( üst üste dölleme ). Bu, bir kadının iki ayrı
cinsel ilişkiyle ardarda döllenmesidir. Çift yumurta ikizlerinde, çoğunlukla her
bir ikiz ötekinden ayrı olarak kendi plasentasına, kendi zarına ve kendi amniyon
sıvısına sahip olacaktır.
Tek yumurta ikizlerinde ise genellikle tek bir
plasenta ve tek bir amniyon kesesi vardır. Bütün bunlar ikinci üç aylık dönemde
ultrasonografi ile kolaylıkla tanınır. İşin zor yanı, dölütlerin gelişme
düzeylerinin saptanmasıdır. İkizlerden biri, gelen kanın büyük bölümünü alarak
üstünlük sağlar ve daha çok gelişir. Bu durumda daha zayıf olan ikizin ölümüne
bile neden olabilir.
√ İkiz Gebelikte Bakım : Bazı hastalıklar, tek
dölütlü gebeliklere göre ikiz gebelik sırasında çok daha sık görülür. Bunlar,
dölyatağı hacminin aşırı büyümesinden kaynaklanan varis, basur, barsak
rahatsızlıkları, adale rahatsızlıkları gibi rahatsızlıklar gibi ve annede
kansızlık, erken doğumlar, gebelik zehirlenmeleri, amniyon sıvısının aşırı
artmasıdır. Bunlardan en sık görüleni ve en tehlikeli olanı, erken doğumlardır.
Bu yüzden 24. haftadan başlayarak istirahat önerilir.
Ayrıca, son
haftalarda cinsel ilişkiler de kesilmelidir. Bütün önlemlere karşın dölyatağının
boynu erkenden açılmaya başlamışsa, gebeliğin sonuna kadar kesin yatak
istirahatine başvurulmalıdır. Bazı durumlarda hastaneye yatmak gerekebilir.
Diyete de özen gösterilmelidir. Vitaminleri ve mineralleri yeterli düzeyde
alabilmek için, sebze ve meyve yenmeli, kalsiyum düzeyini yükseltmek için günde
bir litre süt içilmeli, kansızlığı önlemek için de demir içeren maydanoz,
ıspanak, lahana gibi sebzeler tercih edilmelidir.
√ İkizlerin Anne
Karnındaki Durumu : Çoğul gebelik, dölütler açısından da birçok tehlike taşır.
Dölütlerin yaşam şansları ötekilerine göre oldukça azdır. Yapılan bir
araştırmaya göre dölüt sayısı arttıkça (ikiz, üçüz, dördüz) erken doğum
olasılığı yükselmektedir. Bilindiği gibi erken doğum, bebeğin yaşama olasılığını
düşürür. Saptanan bir başka bulgu da, çoğul gebeliklerde doğum tartılarının
düşmesidir.
Normalde 3,5 kilogram dolayında olması gereken doğum tartısı,
ikizlerde 2,5 kilogramın altına inmektedir. Doğum tartısındaki bu düşüklük de
yaşama olasılığını düşüren bir başka etkendir. Çoğul gebeliklerde dölütlerin
karşılaştıkları bir tehlikede dölütlerden birinin dölyatağı içinde ölümüdür.
Birçok etkenin neden olabileceği bu durum, canlı kalan dölütün yaşam şansını
artırır. Çünkü canlı kalan dölüt ötekinin gereksinimlerine ayrılan "pay' 'dan da
yararlanacaktır.
Hatta, yapılan araştırmalara göre bazı durumlarda
dölütlerden birinin ölümüne, diğeri neden olmaktadır. İkizlerle ilgili bir başka
olumsuz durum da, ikiz dölütlerde, doğumsal bozukoluşum görülme sıklığının
oldukça yüksek olmasıdır.
√ İkizlerin Doğumu : İkiz gebelikte doğum,
dölütlerin dölyatağı içindeki duruşlarına bağlıdır. Bu duruşların en sık
görülenleri her iki dölütün de başaşağı olmaları, her iki dölütün de başlarının
yukarıda olması ya da birinin başının aşağıda, ötekisinin yukarıda olmasıdır.
İkiz gebelikte doğum, hekim denetiminde yapılmalıdır.
Çünkü :
1) Doğum
erken olacağından ve dölütlerin doğum tartıları düşük olacağından yenidoğan
döneminde yoğun bakıma gereksinmeleri olabilir.
2) Dölütlerin dölyatağı
içindeki duruşları bazı girişimler (forseps, vakum ya da sezaryen)
gerektirebilir. Bu olasılık tek dölütlü doğumlara göre çok yüksektir.
3)
İkiz gebelik anne organizmasını da çok zorlar. Doğumdan sonra annenin yakından
izlenmesi gerekebilir, ikiz gebeliklerde doğum sonrası dölyatağı kanamaları sık
görülür.
√ İkiz Gebeliğin Gelişimi : İkiz gebelik kadın bedenine oldukça
büyük bir yüktür. Solunum, dolaşım, sindirim sistemleri tek dölütlü gebeliğe
göre çok daha büyük bir gereksinimi karşılamak zorundadır. Bu nedenle ikiz
gebeliklerin çok yakından izlenmesi gerekir. Bu sistemlerdeki en ufak bir
düzensizlik önüne geçilmez rahatsızlıklara yol açabilir. İkiz gebelikte
dölyatağının hacmi ve ağırlığı çok artmıştır. Bu, kadının yürüyüşünü bozar.
Dengesi çok bozulan kadın, her an düşme tehlikesi ile karşı karşıyadır. Bu aşırı
yük, omurgada zorlanmaya ve ağrılara neden olabilir.
√ Tarihte İkizler :
Yüzyıllar boyunca kuşaktan kuşağa geçen bir inanışa göre ikiz doğum, bazı gizli
ve doğaüstü güçlerin etkisiyle olmaktadır. Bu nedente Kızılderili kabilelerinde,
Yeni Gine'de ve öteki bazı ilkel topluluklarda, genellikle ikizlerden biri
öldürülürdü. Bazılarında ise tersine ikiz anneleri doğurganlıklarından dolayı
onurlandırılırdı (ikizleri kopya eden muskalar, hatta ikiz tanrıçalar bile
bulunmuştur). Tarihe geçen ilk ikizler, İshak Peygamber'in oğulları olan Yakup
ve Ays'dır.
Diğer ünlü ikiz çift, Roma 'yı kuran Romus ve Romulus 'tur.
İkiz, ilk, Ortaçağda kraliyet ailelerinin başına dert olmuş, ikizlerden
hangisinin tahta geçeceği her seferinde sorun yaratmıştır. Çok bebekli
gebelikler, her zaman şaşkınlık ve korku yaratmıştır. Bu tür gebeliklere ilişkin
bir çok tarihi resim vardır. Bunlardan çoğunda ikizlik ya da daha çok bebekli
gebelik olgusu bir hayli abartılmıştır. Eski çağlarda bebek sayısının çok fazla
olduğu doğumlar görülmüştür. Ancak bunların çoğunun o dönemdeki tıp bilgisinin
yetersizliği yüzünden "yanlışlıkla doğum" olarak tanımlanan durumlar olduğu
sanılmaktadır.
Örneğin 1276'da Kontes Henneberg 'in bir batında 365 çocuk
dünyaya getirmiş olduğu kaydedilmiştir ki burada söz konusu olan, herhalde bir
"mol hidatiform" (kesecikler kürnesi) dur. İkizler arasında en ilginç olanları,
kuşkusuz, Siyamlı ikizlerdir. Bu olay döllenmiş yumurtanın tam bölünmesiyle
gerçekleşir. Bu yapışık ikizlerin çoğunun yaşama olanağı yoktur.
Ancak
günümüzde bazıları, cerrahinin gelişmesiyle ayrılabilmiş ve yaşamlarını kendi
başlarına sürdürebilme olanağını bulmuşlardır. Ne yazık ki, eski dönemlerde, bu
mutsuz çocukların bazılarının, sirklerde ve bahçelerde seyircilerin meraklarını
gidermek için bir teşhir aracı olarak kullanıldıklarına da sık sık
rastlanır.
√ İkizlerin Ruhsal Durumu : Halk arasında yaygın olan bir
inanca göre tek yumurta ikizleri ruhsal olarak birbirlerine çok bağlıdır: "Biri
üzüldüğünde diğeri de üzülür; yani aralarında ruhsal bir iletişim vardır" denir.
Yapılan bilimsel araştırmalar ikizler arasında böyle doğaüstü ve açıklanamaz bir
bağın olmadığını ortaya çıkarmıştır. Ancak ikizlerin birbirine benzer kişilik
yapıları taşıdıkları da bir gerçektir.
√ Bunda rol oynayan
etkenler: Bilindiği gibi kişilik yapısı bir açıdan kalıtsal yapıya
dayanmaktadır. Bazı ruhsal hastalıkların belirli ailelerde daha sık görülmesinin
nedeni budur. Tek yumurta ikizlerinin kalıtsal yapıları birbirinin aynı olduğuna
göre bazı kişilik özelliklerinin özdeş olması da doğaldır. Kişilik yapısını
etkileyen bir unsur da yaşanılan çevredir. Psikanalitik veriler, ilk çocukluk
çağında yakın çevre ilişkisinin bireyin kişiliğinin temellerini oluşturduğunu
ortaya koymuştur. İkizlerin yaşadıkları ortam ve yakın çevre ilişkileri aynı
olduğuna göre kişilik yapılarının bazı benzerlikler taşıması bu açıdan da
olağandır.
Dölyatağının aşırı büyümesi, bu gebelerin çeşitli
rahatsızlıklarla karşılaşmalarına neden olur. Akciğerin yeterince
genişleyememesine bağlı solunum yetersizliği bu gebelerde çok daha erken ortaya
çıkar. Sindirim sisteminin baskı altında kalması bu sistemin çalışmasını yine
oldukça erken bir dönemde bozar. İkiz gebeliklerde gebelik zehirlenmesi de diğer
gebeliklere göre daha sık görülür. Dokularda sıvı toplanması, yüksek tansiyon,
idrarda protein bulunması ile kendini gösteren bu hastalık, annenin yaşamını
tehlikeye sokar.
• 13610 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sayfayı Yazdır
Arkadaşına Gönder
Reklam Ver