Süt çocuğunu besleme ek gıdalar
Süt çocuğunun tabii gıdası anne sütüdür.İlk altı ay hiçbir gıdaya ihtiyaç
duymadan anne sütü ile mükemmelen beslenebilir.Yeterli kilo alan sağlıklı
gelişme gösteren bebek altıncı ayı doldurduktan sonra alıştırmak için gıdalara
başlanır.
Altı ay ile on ay arasında ek gıdalara başlanmayan bebeklerde
çiğnemeye ve farklı tatlara alışma meydana gelemez ve anne memesine aşırı
derecede düşkün olan bebek yemekleri reddeder.
Bebek anne sütü ile doymuyor ise
ilk dört ay anne sütü ve adapte formül mama dördüncü aydan sonra gıdalara
başlanabilir.
Ek gıdalara başlamak için 1-Bebek sağlıklı ve alışkın
olduğu ortamda bulunmalı 2-Aşı uygulanmış veya yeni bir ilaç uygulanmış
bebek ona alışana kadar yeni gıda başlanmamalı. 3-Kendisine birinci derecede
bakım veren kişi tarafından gıdalar denenerek verilmeli. 4-Gıdalar üç beş
günlük alıştırma süresi içinde teker teker başlanmalı.Çok sevse ve istekli bile
olsa alışana kadar doyurucu miktarda verilmelidir. 5-Gıdalar hepsi bir arada
başlandığı takdirde meydana gelecek tahammülsüzlükler alerjilerden hangisi
sorumludur ayırt edilemez ve aynı zamanda birden fazla miktarda yedirilen bebek
anne sütünü bırakabilir. 6-Anne sütü 1.yaşta temel gıda 2.yaşta destekleyici
gıda olarak beslenmenin temel unsurudur.
Altı ayını doldurmuş bebeğe
hazmı kolay hipoallerjenik olması nedeniyle ilk başlanacak gıda olması nedeniyle
yoğurt olabilir.1,2 tatlı kaşığından başlanarak miktar arttırılmak suretiyle bir
hafta içinde bir çay fincanı(100-150mlt) kadar
verilebilir.
Yapılışı: 200 mlt süt süzüldükten sonra
kaynatılır.Kaynadıktan sonra 2-3 dakika karıştırarak kaynatmaya devam
edilir.Pastörize sütler için kaynatma sırasında 200 mlt süte 1çorba
kaşığı(15mlt) su ilave edilir.(pastörizasyon sırasında ve kaynatırken buharlaşma
sütün olması gerekenden daha konsantre hale gelmesini önlemek için).Önceden
yıkanmış kurutulmuş cam kavanoza alınan süt 40 dereceye kadar
soğutulur.
Isı kontrolü mutfak derecesi veya elin serçe parmağı ile
kontrol edilir.Parmağı yakmayan ama sıcaklığı hissedilen ısı aşağı yukarı 40
derece kabul edilir.200 mlt 40 dereceye kadar soğutulmuş süte bir tatlı
kaşığı(2-3 mlt) yoğurt eklenir, karıştırılıp kapağı kapatılır,etrafı sarılır.6-7
saat bekletilir.Mayalanma işlemi biten yoğurttan bir miktar alınıp pudra şekeri
ile tatlandırılarak 1-2 tatlı kaşığı kadar yedirilir,öğün anne sütü ile
tamamlanır.Hergün 1-2 tatlı kaşığı arttırılan yoğurt 1 fincana kadar çıkarılır.
Buzdolabında temizliğe özen gösterilerek saklanan yoğurt 2 gün
yedirilebilir.Bebeğin yemesi için önceden ılık suya oturtup ılıtmak
gerekir.
Yoğurda alıştırılmış olan bebek yeni bir gıdayı tatmak için
hazırdır.Madeni tuzlar,vitamin,posa ve karbonhidrat ihtiva eden meyveler ikinci
sırada bebeklere tattırılarak 150 mlt kadar verilebilir. Meyveler mevsime göre
kışın elma, armut ,muz, portakal, mandalina, havuç;yazın şeftali,üzüm,domates
gibi teker teker tercihen püre şeklinde verilir.Meyvelerin taze olgun ve
çürüksüz olanları seçilir,oğuşturularak bol suyla yıkanır,bir süzgece konup
üzerine kaynar su dökülür.
Sonra soyulur,çekirdekleri çıkarılır,cam
rendede püre haline getirilir.1-2 tatlıkaşığından başlamak üzere miktar
arttırılarak öğün halinde verilebilir.Alıştıktan sonra 2.3.4.5. meyveye
geçilebilir.Daha sonra bebeğin iştahına yaşanılan çevrenin şartlarına göre meyve
püreleri veya suları karışık olarak verilebilir.Meyvelerin tatlı ve olgun
olanlarını tercih edip şeker ilavesinden kaçınmak gerekir.
Muz kabızlığa
yol açması bakımından riskli olması sebebiyle olgun yumuşak olanı seçilip az
miktarda denenir,armut veya kayısı ya da üzümle birlikte verilebilir.İlk yaşta
çilek,yumurta akı,bal gibi allerjen gıdalardan kaçınmak gerekir.Yine inek sütü
ilk 1 yaş hatta 2.yaşa kadar verilmemesi gerekir,esasında anne sütü alan bebeğin
ihtiyacı da yoktur.
6-7 ay arasında sebze pürelerine alıştırılarak sebze
yemekleri ve sofrada bulunan yemeklere geçilebilir.Sebzelerin taze mevsim
sebzelerinden olmasına dikkat edilmelidir
Önce az çeşit sebze ile
başlanıp giderek çeşit arttırılır. Sebzeler pişirilmeden bolsuyla
yıkanır,soyulup doğranır,kısa sürede pişirilir ve piştikten sonra hemen
yedirilir.Diğer gıdalarda olduğu gibi 2-3 kaşık ile başlanır. Mevsime göre
kabak, havuç, patates, ıspanak, pazı, fasulye, bezelye,kereviz,kereviz yaprağı,
maydanoz, domates eklenebilir.
İlk hazırlama için 1 küçük patates, 1küçük
havuç,50 gr yağsız dana eti 3 su bardağı su ile iyice pişirilir.1 tatlı kaşığı
irmik veya şehriye,1 tatlı kaşığı zeytinyağı,1 çimdik tuz eklenir.5-10 dakika
daha kaynatılıp et içinden çıkarılır, tel süzgeçten geçirilip 24 saat içinde
kullanılır.Bu süre zarfında buzdolabında saklamak gerekir.
Bebek sebze
püresine alıştırılırken her hazırlamada yukarıda sayılan sebzelerden biri
eklenerek çeşitlendirilir. 2.defadan sonra dana eti yerine çift çekilmiş 1
çorba kaşığı dana kıyma kullanılır ve onun da süzgeçten geçmesi sağlanır.Süzgeç
yerine robot ya da blendır gibi aletler kullanmak asla uygun değildir.Bu
yemekleri vermemizin maksadı doyurmak değil,tatlarına alıştırmak ve çiğnemeyi
öğreterek katı gıdalara geçişi sağlamaktır.Bebeğin yemeği ağzına alıp ağzında
çevirmesi yutabildiğini yutup,yutamadığını kusmadan tükürmeyi öğrenmesi
gerekir.Anneler eldeki tabağı bitirme gayretine girmemelidir.
Sebze
püresi içine pirinç, mercimek, bulgur eklenebilir. 7. aydan itibaren sebze
püresine az miktarda tereyağı eklenebilir.Bebeğin iştahına göre sebzeler
çeşitlendirilir. Az kilo alan bebeklerin sebze püresine 2-3 ölçek formül mama
eklenebilir. Sofra yemeklerine 7-8 ay arasında teker teker taze pişmiş
baharatı olmayan yağı ve salçası az yemeklerden tadına baktırılarak
geçilebilir.Sofra yemekleri süzgeçten geçirilmeden çatal ve kaşık yardımıyla
ezerek verilebilir.Pişirme esnasında içine 1-2 patates koyulup bebeğe
patatesli,etli ve sebzeli kısımlardan ekmek eklenerek verilir.
Yumurta:
6-7.aylar arasında katı pişmiş olarak sarısından az miktarda sebze püresine
eklenerek başlanıp hergün bir miktar arttırılarak 1 katı yumurta sarısına
çıkılabilir,bir gün verilip bir gün verilmeme şeklinde olabilir.
Balık:
7. aydan itibaren ızgara veya suda haşlanıp kılçığına dikkat etmek suretiyle
tadına bakılarak öğle saatlerinde verilebilir.
Köfte: 6-7 ay arasında çift çekilmiş kıymadan hazırlanan baharatsız köfte
sahanda pişirilerek elle veya çatalla ezilip birkaç yudumda ilerleyen günlerde 2
köfteye kadar yedirilebilir. Arada karaciğer et yerine sebze pürelerine
eklenebilir.Tuzlu suda kaynatılarak sertleştirilen ciğer rendelenip sebze püresi
içine eklenebilir.Haftada 2 kez verilmesi faydalı olabilir.
Beyin: Evvelce bütün çocuk yemekleri tarifinde bulunan beyin son yıllarda
sünger beyin hastalığı riski nedeniyle bebeklere yedirilmesi tavsiye
edilmemektedir.Zira bulaşma en çok beyin ve iç organlar sebebiyle
olmaktadır.
Peynir:6. aydan itibaren gerek sebze püreleri gerekse
kahvaltı içinde bebeğe verilebilecek gıdalar arasındadır.Pastörize veya pişmiş
sütten olmasına dikkat edilmelidir. Şayet bebek anne sütü ile doymuyorsa ve
formül mama eklenmişse 4. aydan itibaren yoğurt,meyve püresi,sebze püresi ve
peynir sırayla başlanabilir.6 aylık olana kadar sebze püresine dana eti konulup
haşlandıktan sonra çıkarılır.
Tahıllar 4-6 aydan itibaren
verilebilir.Kahvaltıda bisküvi ve ekmek muhallebiler içinde mısır ve buğday
nişastası,pirinç unu-yulaf ve buğday unu kullanılabilir.
Sebze pürelerine
pirinç,mercimek,bulgur veya irmik eklemek suretiyle kıvam ve kalori artışı
sağlanır. Pasta ve tatlılar 2 yaşından sonra verilebilir.
9 aydan
itibaren bebek aile sofrasına oturtulur.Sofrada bulunan baharatsız,hazırlanma
şartlarına uygun her şeyden yiyebilir.
Yemekler önceleri parmakla
ezerek,çatal ve kaşıkla ezerek verilirken daha sonra katı parçalar halinde
verilebilir.1-1.5 yaştan itibaren kendi beslenmeye hevesli olan bebek
desteklenmeli, 2 yaşından itibaren tümüyle kendini beslemesi sağlanır.
ÖRNEK BESLENME 4-6 ay arası anne sütü ile doymayan formül mama veya
ineksütü ile takviye edilen bebek için Sabah 06:00-07:00 anne
sütü 09:00-10:00 Kahvaltı meyve püresi+peynir+bisküvi 4-5 adet+pekmez 1 çay
kaşığı takiben anne sütü verilerek uyutulur. 13:00-14:00 Sebze püresi+1-2
kaşık yoğurt,uyurken anne sütü 100-150 mlt 17:00-18:00 Yoğurt 100-150
mlt,şeker veya bisküvi veya meyvelerle tatlandırılarak+ uyku saatinde anne sütü
20:00-21:00 Kaşık maması:1 su bardağı su,2 tatlı kaşığı mısır nişastası,1
çay kaşığı şeker,1 çay kaşığı sıvı yağ karıştırılarak pişirilip,ılıyınca 4 ölçek
formül mama eklenip yedirilir.
Gece uyandığında anne sütü verilir. 6. aydan sonra sebze püresi içine
kıyma eklenir. Karaciğer, tavuk eti, balık eti arada katı yumurta sarısı
eklenebilir. 7-8. ayda aile sofrası için pişirilen çorbalar,sulu köfte,dolma
içleri tattırılabilir.
Bebeklerin bu uygulanan programa uyma mecburiyeti yoktur.Anne sütünün
durumuna,bebeğin alımına ve ailenin o günkü şartlarına göre yumuşak ayarlamalar
yapılabilir.
Anne sütü bol olan bebeğe verilen gıdalar az miktarda olup, bazı günler
yoğurt, meyve püresi veya sebze püreleri atlanabilir. Yine formül mama ile
beslenen bebek hazırlanan gıdadan yeterince doymazsa mamayı anne sütü gibi kabul
ederek takviye edilir. Annenin içinde bulunduğu durum o gün için yemekleri
hazırlamaya uygun değilse formül mama ile beslenmesinde mahzur
yoktur.
Çünkü bazı anneler her gün aynı saatlerde şunu bunu yemeli diye
aşırı bir gerginlik içine girip hazırlayamadığında veya bebek reddettiğinde
mutsuz olurlar. Bu durum doğrudan bebeğe ve aileye yansır. Böyle bir gerginlik
faydadan çok zarar verir. Hazırlanan gıdalar 10-11 aya kadar yemeklere
alıştırmak için geçiştir.Her hazırlanan hazırlandığı miktarda yenecek diye bir
kaide yoktur.
Şu anda piyasada bulunan bebek mamaları da bebeklerin
beslenmesine uygun meyve ve sebze püreleri olarak kavanoz mamaları şeklinde
hazırlanmıştır.4-6 ay arası herhangi bir ilave olmadan verilebilir.6-7 aydan
sonra haşlanmış etlerin ilavesiyle verilebilir.
• 21968 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|