Aşı takvimi hastalıklar
√ AŞI NEDİR, NİÇİN GEREKLİDİR , Ağır veya hatta bazen ölümcül seyredebilen
birçok Çocuk Hastalığının önlenebilmesi rutin aşılama ile sağlanabilir. Aşılar
zayıflatılmış canlı virüslerden(kızamık, kabakulak, kızamıkcık, su çiçeği,
polio) ya da bakterilerin yada virüslerin inaktive edilmiş bağışıklık sağlıyan
ögelerinden (polio, hepatit b, boğmaca, grip, haemophilus influenza tip b,
pnömokok) hazırlanmış olabilirler.
Tüm çocuklar için önerilen aşılara ek
olarak, yüksek risk taşıyan birçok durum ek aşılamaları gerektirebilir. Sadece
çocukluk çagına özgü olduğu sanılan bazı bulaşıcı hastalıkların gençlere ve
yetişkinlererede geçebileceği unutulmamalıdır.
Bu nedenle Çocuk ve Genç
Doktorları bulaşıcı tehlikeli hastalıklara önlem olarak aşılama yolu ile vücuda
bağışıklık kazandırılmasını salık verirler.
Önerilen aşıların insan
sağlığı için büyük faydaları ve tehlikeli hastalıkları önlemesi yanısıra çok çok
ender olarak bazı durumlarda sıhhati zedebileyici yan etkileri gözlendiği
olmuştur. Ancak bu günümüzün modern aşıları sayesinde son derece azaltılmıştır.
Geçici olarak aşı yerinde kızarıklık, deride döküntü , ateş
görülebilir.
Bütün bunlar iz bırakmadan kaybolur. Bu genelde kalıcı
değildir ve korkmayı gerektirmez. Aşılar hakkında daha ayrıntılı bilgi edınmek
isterseniz kendi doktorunuza danışınız. Ancak bu durumda iyi almanca bilmeniz
gerekir. Aksi halde iyi almanca bilen bir yakınınızı veya bir Tercümanı yanınıza
almanızı salık veririm. Çocuklar yardımıyla yapılan tercümeler genellikle
yetersiz kalmaktadır.
√ AŞI TAKVİMİ
| Önerilen
ya ş
|
A şı lar
|
Zamanlama
|
| (Doğumu takriben) |
(Hepatit B) |
(Anne taşıyıcı ise),
yoksa |
| 10. hafta
|
1. DTPa-IPV ve 1. HEP B-Hib
|
dört hafta sonra
|
| 14 hafta (3.5
ay)
|
2.
DTPa-IPV |
dört hafta sonra
|
| 18. hafta (4.5
ay) |
3. DTPa-IPV ve 2. HEP B-Hib
|
altı (dokuz) az sonra 3. Hepatit
B |
| 12
ay
(1 Yaş)
|
MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkcık) |
|
| 13-14 ay |
4. DTPa-IPV (tekrar) 3. HEP B-Hib |
|
|
(3 Yaş) |
MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkcık) |
|
|
(6-7 Yaş) |
Td |
Okula başlamadan önce |
11(ile 18) Yaş
(arası) |
Pa tekrar/rapel |
|
|
( 12 Yaş) |
IPV (Polio Salk) |
sonra 10 senede bir Td
tekrar/rapel |
---
Yorumlama: D= difteri, d=difteri (yetişkin dozu), T= tetanoz, Pa= boğmaca
aselluler), HEP B=hepatit b, Hib=haemophilus influenzae tip b, IPV polio salk,
MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkcık) NOT: Yukarıda yazılı aşı kombinasyonları
dışında piyasada başka DTPa-Hib-IPV, DTPa-Hib-Hep B, Td-Pa, Td-IPV gibi başka
aşı kombinasyonları da vardır. Aşı kombinasyonlarının seçimi aşılayan doktora
göre değişebilir. ayrıca yukarda yazılı aşı zamanları kesin olarak
yorumlanmamalıdır. Duruma göre değişiklikler yapılabilir
---
√ HASTALIKLAR • Difteri : Nedeni difteri basili olan bir sepici bir
hastalıktır. Öksürme(damlacık),toz veya köpükle geçer. Üst solunum yollarında
yalancı membran oluşturarak tıkanmaya yol açar. Aşılama kullanımına başlanmadan
önce boğulma veya miyokardit (kalbadelesi yangılanması) sonucu ölüm oranı %30-50
arasındaydı.
• Tetanoz (kilitli çene) : Mikrobu toksin (zehir) üreten
tetanoz basilidir. Yaralara bulasır.Yeni doğan bebekte kordona bulaşma, daha
büyük çocuklarda derin delici yaralanmada geçebilir. Çene kaslarında sertleşme
çene hareketlerini kısıtlar, yutma zorluğu olur, Yüz ve sırt kaslarında
gerilmeler olur. Solunum kaslarının spazmı hava yolunun tıkanması ve solunum
yetersizliğine yol açar.Hastanın bilinci yerinde olduğundan agrıları tamamıyla
duyumsar.Düzelme 2-6 hafta sürebilir.
• Boğmaca : Boğmaca bakterisi
solunum yolları enfeksiyonu yapar.Devamlı artan öksürük 3. haftada doruk
noktasına erişir, hastalar nöbetler halinde arkaarkaya, boğulur gibi öksürür,
surat masmavi olur, bazan balgam çıkarır. Bu durum 3 hafta devam ettikten sonra,
arkasından öksürük geçene kadar bir 3 hafta kadar daha gecer. Bronşit, ve
Zatüre sıkca gözlenir. Bir yaşın altındaki bebekler de ölüm olabilir. Bunlar
cogu kez hastane tedavisine mecbur kalırlar. İlaçlar sadece komplikasyonu
azalırlar, hastalığın gidişatı hemen aynı kalır.
• Poliomiyelit (Çocuk
Felci) : Poliovirüsünün neden olduğu bu hastalık bulaşan kişilerin %95 de
belirtisiz geçer, diğerlerinde ateş, halsizlik, bulantı, kusma,bazan
aseptik menenjit bulguları olur. Paralitik(Felçe yol acan) tipte ise kalıcı felç
görülebilir. Bebeklerde felç solunum yetersizliği nedeniyle ölüme yol acar.
Yetişkinlerde bu hastalığa yakalanabilirler.
• Hemofilus influenza b :
Menenjit, akut epiglottit(hava yolu tıkanmasi), Zatüre gibi hastalıklara neden
olan bir bakteridir. Hib- Aşısının yaygın olarak kullanilmasından önce hemofilus
influenza tip b, 1 ay ile 4 yas arasındaki çocuklarda Menenjitin(beyin zarı
iltihabı) sık görülen bir etkeniydi.
• Hepatit B (bulaşıcı sarılık) :
Bulaşıcı sarılığın bir çeşit virüsüdür . Kan veya vücut salgıları yoluyla
bulaşır. Karaciğer yangılanmasına yol açar. Genellikte sarılık yapmasına rağmen
sarılık görünmeden geçen cinsleride vardır. Bazı durumlarda süregenleşebilir
.Sonunda karaciğer sirozu ve sirozda görünen kansere kadar gidebilir. Sekelsiz
iyileşen hastaların bir kısmında, hastalığın geçmesine rağmen kan halen
bulaşıcıdır. Bu kişilere Taşıyıcı denir. hamilelikte anneden bebeğe geçer. Bu
durumlarda aşı ile korunma yapılamazsa hepatit b bulaşır.bebeklerde hastalığın
gidişi daha kötü olur.
• Kızamık : Mikrobu çok bulaşıcı olan kızamık
virüsüdür. Bir damlacık enfseksiyonudur. Giriş kapısı solunum yolu ve
konjunktiva(göz zarı)dır. Kuluçka zamanı önbelirtilerin çıkışına kadar 10
gündür.Grip gibi başlıyan ateşli hastalık 3-4 gün sonra döküntülerin çıkmasıyla
daha kötüleşir, ateş 40-41 dereceye kadar yükselir.Çocuklar yemek ve içmeyi
redederler. Bronşit, Zatüre, Ortakulak iltihabi, ishal, su kaybı gibi
komplikasyonlar sık görülür. Ansefalit (beyin iltihabı) çok korkulan bir
komplikasyondur. Ölüm ve kalıcı sekeller olabilir.
• Kabakulak : Parotis
bezinin aniden iltihabi şişmesidir. Hastalığa diğer tükrük bezleride iştirak
edebilir. Kulakların alt-ön kısmında oluşan şişme bilhassa yemek yerken.ağrı
yapar. Şişlik elle bakınca hamur gibi algılanır.Ateş olabilir. Tek tarafta
baslıyan şişlik, çok defa 1-2 gün sonra diğer tarafa geçer.gencler ve
yetişkinlerde orşit (hayaların iltahabı) veya pankreas bezı iştirakında karın
ağrısı olur. Kabakulakta görülen menenjit (beyin zarı yangılanması)şişliğin
inmesinden 9 gün sonra başlar. Bu vakalarda ortaya baş ağrısı, bulantı, kusma,
yüksek ates, ense sertliği, kramp,temas hassasiyeti menenjit
göstergesidir.
• Kızamıkcık(rubella) : Virüs yayılımı burun-boğaz
salgılarından veza anneden bebeğe plasenta(son) üzerinden geçmesiyle olur.
Genellikle hafif soğuk algınlığı belirtileri ile başlar, kulakarkasında
bezelerin şismesi yanısıra belirgin döküntü başlar, vücuda yayılır. Üç gün
sürer . Özellikle daha büyük kızlarda eklemlerde ağrı, poliartrit (genellikle
ellerde) bulunabilir. Kızamıkcık geçirmemiş veya aşılanmamış annelere kızamıkcık
ilk üç ayda bulaşırsa, çocuklarda doğumsal kızamıkcık sakatlığa yol açar.
• 20659 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|