Sigara bağımlılığı sigaranın zararları
Sigara içmek toplumsal bir sorundur. Son günlerde özellikle Batı ülkelerinde
ve ülkemizde sigara bırakma kampanyaları düzenlenmekte ve sigara içmeyenlerin
hakları korunmak istenmektedir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de sigara
içmek, özellikle erkekler arasında yaygın bir alışkanlıktır. Yapılan bilimsel
çalışmalar, sigaranın zararlarını ve hayatı kısalttığını göstermektedir.
Kalp
krizi, kanser ve beyin damarlarının tıkanması dünyada ilk üç ölüm nedenini
oluşturmaktadır. Kalp krizi geçirilmesinde sigara, yüksek tansiyondan daha fazla
rol oynayan bir risk faktörüdür.
√ Sigaranın kalp, damar ve diğer
sistemlere etkisi (zararları):
• Sigara, sempatik sinir sistemini aktive
eder. Sağlıklı kişilerde bu etki kalp hızının, kan basıncının (tansiyon), kalp
atım hacminin ve kalp damarlarında kan akımının artmasına neden olur.
• Bu
kişilerde; ciltteki damarlar kasılır, vücut ısısı artar, toplardamarlar
genişler, kan akımı artar, kan dolaşımındaki yağ asitleri ve şeker
yükselir.
• Sigara içen kadınların hormon düzeyleri düşüktür. Daha erken
menapoza girerler.
• Sigaranın kalp kası hücrelerini bozduğu gösterilmiştir.
Kalp kası hücreleri öldüğünden, giderek kalp yetmezliği ortaya çıkar.
•
Sigara kanın pıhtılaşmasını da etkiler. Sigara içenlerin kanı daha kolay
pıhtılaşır. Çabuk pıhtılaşma damar tıkanmasını hızlandırır.
• Sigara kalpte
ritm bozukluğuna (düzensiz kalp atışları) neden olur.
• Sigara yüksek
tansiyona zemin hazırlar.
√ Sigara bağımlılığı nedir?
Sigara
bağımlılığına yol açan, içindeki nikotindir. Nikotin, bazı sinir reseptörlerine
bağlanır. Kolayca kan-beyin bariyerini aşar, beynin her bölgesini etkiler. Düşük
dozda nikotin beyin hücrelerini uyarır, yüksek dozda ise bloke edici etki
gösterir. Nikotinin uyarısı ile sempatik sinir sistemi harekete geçer. Kalp hızı
ve kan basıncı yükselir. Aşırı nikotin alındığında ise tansiyon düşer ve kalp
hızı azalır. Sigara içmeye yeni başlayanlarda kalp hızının arttığı ve tansiyonun
yükseldiği hemen görülür. Ayrıca bu kişiler sigara içerken genellikle bulantı,
kusma, başdönmesi ve kızarma oluşur. Bağımlılık başlayınca doz artar. Bir iki
sigara bazen üç dört pakete çıkar, yani tolerans gelişir ve akut etkiler
kaybolur. Sigarada nikotin dışında insan sağlığına zararlı dört binden fazla
madde de bulunur.
Sigara içen kişilerde koroner kalp hastalığı ve damar
hastalıklarının gelişme riski, sigara içmeyenlere göre belirgin derecede
yüksektir. Ayrıca beyin kanamasına bağlı felç ve felç sonrası ölüm tehlikesi
sigara içenlerde belirgin derecede yüksektir.
√ Aşağıdaki belirtilerden
biri ya da birkaçı birarada bulunduğunda nikotin bağımlılığından söz
edilebilir:
• Sigara içme isteğini durduramama,
• Sigarayı kesememe ve
azaltamama,
• Sigarayı kesince fiziksel belirtilerin ortaya çıkması (sigara
içme isteği, gerginlik, sinirlilik, yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü, başağrısı,
başdönmesi, hazımsızlık gibi).
• Bir günde içilen sigara sayısının giderek
artması,
• Kalp hastalığı ve astım gibi önemli bir bedensel hastalığa rağmen
sigarayı bırakamama.
√ Sigaranın davranış üzerine etkisi
Tiryakiler,
içilen sigaranın sıkıntıları azalttığını, daha rahat konsantre olmayı
sağladığını söylerler. Aslında, söylenen doğrudur. Şöyle ki, nikotin hızla
bağımlılık yapan bir maddedir. Dolayısıyla, sigara bağımlılığı olan kişiler
sigara içmedikleri dönemde nikotin yoksunluğu belirtileri gösterirler.
Bahsedilen sıkıntı ve gerginlik hali, konsantrasyon güçlüğü, yorgunluk ve
depresyon aslında nikotin yoksunluğudur. Bu kişilerde çekilen beyin grafileri
beyin aktivitesinin senkronizasyonunda bozulma olduğunu
göstermektedir.
Sigaranın kesildiği ilk günlerde yoğun olarak hissedilen
ve zaman içinde azalan nikotin yoksunluğu belirtileri kontrol altına alındığında
sigara bağımlılığından kurtulmak kolaylaşır. Bu amaçla ilaç tedavilerinden,
nikotin bantlarından ve bazı psikoterapik yöntemlerden yararlanılır. En iyi
sonuç, ilaç tedavisi ile psikoterapi birlikte yürütüldüğünde alınır.
• 14941 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sayfayı Yazdır
Arkadaşına Gönder
Reklam Ver