Bebek besleme mama emzirme
Katı Gıdalarla Tanışma - Ne zaman başlamalı? : Bebeğiniz dört aylık olana dek
diyetini anne sütü ve/veya hazır mama oluşturmaktadır (Çocuk hekiminiz buna,
vitaminler ve demir ekleyebilir). Dört ile altıncı aylar arasında katı gıdalar
eklemeye başlayabilirsiniz.
Bazı bebekler üç aylıkken katı gıdalar almaya
hazır duruma gelmesine karşın dil atma refleksi genellikle dördüncü aydan
itibaren kaybolmaya başlar.
Aslında emme işlevinde önemli bir rolü olan bu
refleks yüzünden bebek, ağzına sokulan her şeyi; kaşığı, yiyecekleri diliyle
iter. Dördüncü aydan itibaren bebeğinizin enerji gereksinimi
artacaktır.
Bebeğinize ek kalori sağlayacağından dördüncü ve altıncı
aylar arasında katı gıdalara başlamak idealdir.
Katı gıdaları vermeye
başlarken gün içinde siz ve bebeğiniz için en uygun beslenme zamanını saptayın.
Bu günün herhangi bir saati olabilir. Sizin en rahat olacağınız dikkatinizi
dağıtacak başka işlerinizin olmadığı bir zamanı tercih etmeniz
doğaldır.
Sonraları, büyüdükçe sizlerle birlikte sofraya oturmak
isteyeceğini unutmayın. Yedirirken başını çevirir veya ağlarsa onu zorlamayın.
Katı gıdalara her ikinizin de zevk alacağı, hoşnut kalacağı bir dönemde
başlamanız, herhangi belirli bir zamanda başlamaktan çok daha önemlidir.
İstemiyorsa zorlamayın, emzirmeye ve ya biberonla beslemeye bir-iki hafta daha
devam ettikten, sonra tekrar deneyin.
√ Nasıl Başlamalı ?
• Boğazına
kaçma riskini en aza indirgemek için bebeğinizin oturur pozisyonda (kucağınızda
veya mama sandalyesinde) olmasına dikkat edin. Katı gıdaları kaşıkla verin. Bazı
anne-babalar bunları biberonla vermeye çalışırlar. Bu yöntem bebeğin nefes
borusuna yiyecek kaçma riski açısından sakıncalıdır. Ayrıca her öğünde aldığı
besin miktarını aşırı bir şekilde artırabileceğinden aşırı kilo alımına neden
olur. Bebeğinizin oturarak yeme işlevine -kaşıktan azar azar alarak, yudumlar
arasında dinlenerek ve doyduğunda durmayı öğrenerek- alışması gereklidir. Tüm
yaşamı boyunca onun sağlığını etkileyecek olan doğru yeme alışkanlıklarının
temeli bu dönemde atılmaktadır.
• Bebek kaşıkları bile bu dönemdeki
bebekler için fazla geniş olabilir. Bu yüzden en iyisi küçük çay kaşıklarından
kullanmaktır. Yarım çay kaşığı (tatlı kaşığının çeyreği) veya daha az
miktarlarla başlayın ve beslenme boyunca onunla konuşurak yardımcı olun ( mmm,
bak ne kadar güzel ). Büyük bir olasılıkla, başlangıçta şaşıracak ne yapacağını
bilemeyecektir. Aşağılanmış veya kafası karışmış gibi görünebilir, burun
kıvırıp, lokmasını ağzında geveleyebilir veya tümüyle reddedebilir. Bu tepkiyi
anlamak zor değildir. Eskiden yedikleri ile şimdiki yediklerinin arasındaki
farkı gözönünde bulundurursanız onu daha iyi anlarsınız.
√ Katı gıdalara
geçiş dönemini kolaylaştırmak için şu yöntemi deneyebilirsiniz:
• Önce
bebeğinize biraz süt (meme veya hazır mama) verdikten sonra az bir miktarda katı
gıdayı yarım çay kaşıklık yudumlarda verin ve öğününü yine süt ile bitirin. Bu
yöntem çok acıktığı zamanlarda düş kırıklığına uğramasını önleyebildiği gibi,
kaşıkla beslenme deneyimini meme emmenin verdiği hazla bağdaştırmasına yardımcı
olacaktır.
• Ne yaparsanız yapın, katı gıdalarla beslenmeye
başladığınızda yiyeceklerin çoğunu geri çıkaracak, bir kısmı yüzüne bir kısmı
önlüğüne bulaşacaktır. Bu nedenle katı gıdaları yutmayı becerene kadar ona bir
iki çay kaşığı vermekle yetinin beslenme öğünlerini çok yavaş arttırın.
√ Neyle başlamalı...
• Birçok bebeğin tanıştığı ilk katı gıda, pirinç
maması (pirinç püresi)dır. Bunu yulaf ezmesi ve arpa maması izler. Çok küçük
bebeklerde allerjik reaksiyonlara yol açabildiklerinden buğday ve diğer tahıl
ürünlerini daha sonra vermek uygundur. Küçük kavanozlarda açılıp yemeye hazır
olanlardan kullanabilir veya paketlerde kurutulmuş bir şekilde satılan tahıl
ürünlerine (cereal) hazır mama, anne sütü veya su ekleyebilirsiniz. Hazır
ürünlerinin kullanımı daha kolaydır.
• Buna karşılık, kuru tahıl
ürünlerinin hem demir içeriği daha fazladır ve hemde kıvamını bebeğinize uygun
ayarlama olanağınız vardır. Özellikle bebekler için üretilmiş ürünlerden satın
alırsanız, bebeğinizin besin gereksinimlerinin karşılandığından daha emin
olursunuz.
Bebeğiniz tahıl ürünlerini kabul ettikten sonra yavaş yavaş diğer
katı gıdalarla da tanışmaya başlayabilir.
√ Uygulayabileceğiniz
sıralardan birisi:
• Süzgeçten geçirilmiş sebzeler; kabak, havuç gibi
turuncu renkli sebzelerle başlayın (birçok bebek için altı aydan önce hazmı zor
olduğundan mısır daha sonraları verilmelidir.
• Meyveler; elma, armut
•
Et; tavuk, dana, hindi, koyun (alerji riski daha yüksek olduğundan deniz
ürünlerine daha sonra başlanılmalıdır).
○ Yeni gıdalara teker teker
başlayın ve üç-dört gün boyunca başka yeni bir gıda vermeyin. Her yeni gıda ile
birlikte ishal, döküntü veya kusma gibi allerjik belirtilerin olup olmadığını
gözleyin. Bunlardan herhangi birini gördüğünüz anda, kuşkulandığınız yiyeceği
diyetten çıkarın ve çocuk hekiminize danışına kadar tekrar vermeyin.
√
Katı gıdalara başladıktan sonra iki-üç ay içinde bebeğinizin diyeti; üç öğüne
bölünmüş:
• anne sütü veya hazır mama,
• tahıl ürünleri,
• sebzeler,
etler
• meyvelerden oluşmalıdır.
○ Sıklıkla alerjiye sebep
olduğundan, yumurtaya en son başlanır. Bebeğinizi yüksek kolesterol içerikli
gıdalara alıştırmayın ve yumurtayı haftada en çok üç kez verin.
•
Bebeğiniz oturmaya başladığı zaman bazı yiyecekleri eline vererek kendi kendine
beslenmeyi öğrenmesine yardımcı olabilirsiniz. Verdiğiniz yiyeceklerin yumuşak,
yutması kolay, ve solunum yollarını tıkayamayacak kadar küçük tanelere ufalanır
özellikte olmasına dikkat ediniz. İyi pişmiş ve doğranmış yeşil fasulye,
bezelye, patates ve küçük parçalar halindeki kraker ve bisküviler bunlardan
bazılarıdır. Bu dönemde çiğnenmesi gerekecek gıdalardan vermeyiniz.
•
Günlük üç öğünün her birinde yemesi gereken miktar yaklaşık 120 ml veya bir
küçük kavanoz dolusu rendelenmiş hazır bebek mamasıdır (büyüklere göre
hazırlanmış konserve gıdalar çoğunlukla fazla tuz ve koruyucu katkı maddeleri
içerdiklerinden bebeklere verilmemeleri gerekir).
• Bu dönemde meyva
sularına da başlayabilirsiniz. Portakal ve diğer turunçgillerin suyu birçok
bebekte rahatsızlık yarattığı için bunlara altıncı aydan sonra başlamak daha
uygundur. Meyve suları özellikle çok verildikleri taktirde dışkıyı asidik
yaparak ve cildini tahriş edebilir. Bebekte kıpkırmızı ve altı silinirken acı
veren bir pişiğe yol açabilir. Bebeğin altını olabildiğince açık tutup
havalandırmak ve koruyucu pomadlar kullanmak bu pişiği genellikle
iyileştirecektir. Bir süre için meyve veya meyva sularını azaltmanız da yararlı
olabilir.
• Bebeğiniz öğün aralarında susamış gibi görünüyorsa su
verebilirsiniz. Sıcak aylarda terleyerek su kaybedeceği için günde daha sık su
verin. Yaşadığınız bölgedeki sulara florür katılıyorsa, su vermeniz ilerde
dişlerde oluşabilecek çürükleri önlemeye yardımcı olacaktır.
•
Bebeğinize, konserve veya kurutulmuş gıdalar değilde taze yiyecek vermek
istiyorsanız ne yapmanız gerekir? Bu durumda blender veya yiyecek öğütücüleri
kullanabileceğiniz gibi yumuşak gıdaları çatalla da ezebilirsiniz.
Hazırladığınız herşeyin yumuşak, tuzsuz, iyi pişirilmiş ve taze olmasına özen
gösteriniz.
• Pişirilmiş taze sebzeler ve komposto meyveler (istisnalar
için kutuya bakınız) hazırlanması en kolay olanlarıdır. Muzu pişirmeden de
ezebilirsiniz ancak diğerlerini pişirmeniz gerekir. O anda yedirmeyeceğiniz
gıdaları derhal buzdolabına koyunuz. Bebeğinize vermeden önce de bozulup
bozulmadığını kontrol ediniz. Sizin hazırladığınız yiyecekler hazır gıdalar gibi
bakterilerden arındırılmadığı için daha çabuk bozulurlar.
• Bebeğinizin diyeti çeşitlendikçe ve kendi kendine yemeğe başlayınca çocuk
hekiminize danışarak hangi gıdalara gereksinimi olduğunu öğrenmeniz gerekir. Son
araştırmalar, yetişkin çağlardaki şişmanlık probleminin (obezite) çoğunlukla
kalıtımsal etkilerden kaynaklandığını göstermektedir. Ancak, bebeklikte kötü
beslenme alışkanlıklarının edinilmesi ileride sağlık sorunlarına neden olabilir.
Örneğin, doğduğunda damağı tuz ve doymuş yağlara (yağlı etler, tereyağı,
kızartmalar ve yumurta gibi) alışkın değildir ve bunlardan fazla
hoşlanmaz.
• Bu bu damak tadını edinmesi sizin verdiğiniz besinlere
bağlıdır. Bu tür gıdalara karşı damak tadı edinmesi bunlardan zevk alması ve bu
gıdaları yemeye alışması ileri yaşlarda damar sertliği (ateroskleroz) ve yüksek
tansiyon gibi problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Aynı zamanda
bebekliğinde çok yemeğe alışan çocuklar bu alışkanlıklarını ileri yaşamlarında
sürdürerek sürekli bir kilo sorunu yaşayabilirler
☻Ek vitamin ve minerallerHazır mamalar gerekli bütün vitamin ve mineralleri
içerdiğinden bunlarla beslenen bebeklere ek bir vitamin vermeye gerek yoktur.
Anne sütü ile beslenen bebeklere D vitamini verilmeye devam edilmesi gerekir.
Anne sütü ile beslenen bebeklerin ilk dört ay içinde ek bir demir gereksinimi
yoktur. Doğumda vücudunda bulunan demir depoları ilk aylardaki büyümesi için
yeterli olmasına karşın dördüncü ayda artık tükenmeye yüz tutmuş, buna karşın
büyümesi hız kazandığı için demire olan gereksinimi artmıştır. Katı gıdalara
başladığınızda gerekli demiri; tahıl ürünlerinden hazırlanmış ve demir eklenmiş
hazır bebek besinlerinden (cereal), yeşil sebzelerden ve etlerden alacaktır.
Silme, dört yemek kaşığı tahıl ürününde (cereal) 7 mg. demir vardır.
√ Bebeğiniz katı gıdalara başladığında ne gibi değişiklikler
beklenebilir?
• Bebek katı gıdalar yemeye başladığında dışkısı daha değişken
ve katı bir hale gelecektir. Gıdasındaki artan şeker ve yağ oranı dışkısının
daha fazla kokulu olmasına yol açabilir. Bezelye gibi yeşil sebzeler dışkısını
koyu yeşil renge, pancar türü gıdalar kırmızıya döndürebilir. Besinleri püre
halinde yemiyorsa bir kısmını hazmolmamış olarak dışkısında
görebilirsiniz(bezelyenin veya mısırın kabuğu gibi). Çocuğunuzun sindirim
sistemi henüz tam anlamıyla gelişmemiştir, ve bütün bunlar normaldir. Ancak,
dışkısı eğer aşırı gevşek, sulu veya sümüklü olursa bu sindirim sisteminin aşırı
bir şekilde tahriş olduğu anlamına gelebilir. Bu durumda yediği mama miktarını
azaltın ve daha sonra ise yavaş yavaş tekrar alıştırmaya çalışın.
√ Sekiz - On ikinci aylarda Beslenme
• Bu dönemde bebeğinizin günlük
750 - 900 kaloriye gereksinimi vardır. Bunun yaklaşık 400 - 500 kalorisini anne
sütü veya hazır mamadan (Yaklaşık 700-750 ml) alması gerekir. Ancak iştahının
önceki aylara göre daha az olabileceğini unutmayın. Bunun nedeni, hem büyüme
hızında bir azalma, hem de artık aklını çekebilecek birçok yeni ve ilginç
faaliyetler olmasıdır.
√ Pütürlü Gıdalar
• Bebeğiniz 8 aylık olduğunda
gıdalarını kalınlaştırmak gündeme gelecektir. Yavaş, yavaş gıdalarını biraz daha
az ezilmiş, daha taneli bir hale getirmek onun ileride kendi başına
beslenebilmesine önayak olacaktır. Taneli gıdalar daha fazla çiğneme
gerektirecektir. Bu dönemde aldığı besinlerin çeşitliliğini artırmaya devam
edilir. Her zamanki gibi yeni besinlere teker, teker başlamalı ve iki yeni besin
arası 2-3 günden erken olmalıdır.
• Verdiğiniz yumuşak gıdalarında
çeşitlerini artırabilirsiniz; örneğin pudingler, patates püresi, yoğurt ve jöle
yedirmeye başlayabilirsiniz. Yumurta, çok zengin bir protein kaynağıdır ancak
başlangıçta sadece sarısını vermeniz gerekir. Yumurta sarısının akına oranla hem
besin değeri daha fazla hem de alerji yapma riski daha azdır. Bir-iki ay içinde
bir yumurtayı tamamen yiyebilir. Her zaman yaptığınız gibi, yeni gıdalara birer
birer başlayınız. Bir sonrakine başlamak için birkaç gün bekleyerek, alerjiye
sebep olup olmadığını gözleyiniz.
• Bebeğinizin ellerini kullanma
becerisi geliştikçe eline bir kaşık verip yemek vakitlerinde bununla oynamasına
izin verin. Doğru kavramayı öğrendiğinde kaşığını yemeğine daldırın ve kendini
beslemesine izin verin. Başlangıçtaki beklentilerinizin yüksek olmamasında yarar
vardır zira ağzına giren gıdadan çok daha fazlası etrafa bulaşabilir.
Sandalyesinin altına serilecek bir muşamba temizlik işlemini
kolaylaştıracaktır.
• Başlangıçta, bir süre için, bir kaşık yemeği kendi
kendine alırken bir kaşık da siz verebilrsiniz. Kaşığını ağzına götürmeyi tam
olarak başarabildiği zaman (bir yaşından sonraya sarkabilir) kaşığını siz
doldurarak israfı ve etrafın kirlenmesini azaltabilirsiniz. Ancak, bırakın
yemeğini kendisi yesin.
√ Bebeklerin parmaklarıyla yemesine uygun
yiyeceklere şunlar dahildir:
• Kıtır ekmek
• iyi pişmiş makarna,
•
küçük tavuk eti parçaları,
• tavada çırpılmış yumurta,
• tahıl ürünü
gevrekler, krakerler
• muz parçaları
o Ona, değişik tatta, renkte, görünümde, kokularda besin seçenekleri sunun.
Yutması zor olan ve boğulmasına neden olabilecek büyük ısırıklar almaması için
gözünüzü üstünden ayırmayın).
√ Ayrıca çiğnemeden yutabileceği için,
dört yaşından küçük çocuklara:
• kaşık kaşık fıstık ezmesi,
• üzüm,
•
sert şekerlemeler
• patlamış mısır,
• pişmemiş bezelye,
• salatalık,
• fındık fıstık gibi kabuklu yemişler gibi sert ve yuvarlak besinler
vermeyiniz. Sosis ve et parçaları da boğulmaya neden olabilir.
o Kendi
başına yemeye yeni yeni başladığı zamanlarda, eline kaşığı karnı aç iken
verirseniz işler daha rahat yürüyebilir. Eğlenmekten çok yemek yemeye
çalışacaktır. Bu dönemde sizin gibi günde üç öğün yemek yemesine karşın, onun bu
dağınık tarzını herkesin yemek zamanına denk getirmeyi istemeyebilirsiniz.
Birçok aile, bir orta yol olarak; bebeğin karnını önceden doyurup, diğerleri ile
beraber sofrada otururken eline yiyebileceği birşeyler vermeyi tercih
eder.
√ Mama Sandalyesi
• Bebeğiniz altı yedi aylık olduğunda, artık
mama sandalyesinde dik oturabilecek duruma gelmiş olacaktır. Sandalyesinde bir
minder olması daha rahat etmesini sağlayacaktır. Bu minder üzerine dökülen
yiyeceklerle sık sık kirleneceğinden sökülüp yıkanabilir özellikte olması
gerekir. Mama sandalyesi almaya gittiğinizde tepsisi yüksek kenarlı ve
ayrılabilir özellikte olanları tercih ediniz . Bu kenarlar, eli kolu durmayan
bebeğinizin tepsinin üzerindeki tabak ve yiyecekleri düşürmesini
zorlaştıracaktır. Tepsinin sökülebilir özellikte olması onu olduğu gibi lavobaya
götürüp yıkayabilmenize olanak sağlar. Bu özelliğin değerini önünüzdeki aylar
boyunca daha da çok takdir edeceksiniz (Tüm sandalyeyi, olduğu gibi duşun altına
koyup yıkamanız gereken günler de olacaktır.
√ Ayrıca :
• Devrilme
riskini azaltmak açısından tabanı geniş olanları tercih edin
• Katlanabilme
özelliği varsa her kullanımda açık bir şekilde kilitlendiğinden emin olun
•
Bebek mama sandalyesine her oturuşunda emniyet kemerlerini bağlayın, bunun
üstünde ayağa kalkmasına izin vermeyin
• Mama sandalyesi ayağıyla bir yere
uzanıp kendini itmesine veya devirmesine olanak vermeyecek bir konumda
yerleştirilmelidir.
• Bebeğiniz mama sandalyesinde otururken onu hiç yalnız
bırakmayın, başka çocukların sandalyeye çıkmasına izin vermeyin. Bu esnada
sandalye devrilebilir.
• Masalara takılan mama sandalyeleri ayaklılar için
bir alternatif değildir. Dışarıda iken bu tür bir sandalye kullanmayı düşünüyor
iseniz masa üzerine kilitlenebilen bir tanesini tercih edin. Bunları takacağınız
masanın bebeğin ağırlığı ile devrilmeyecek kadar ağır olsun. Çocuk ayaklarını
masaya dayayabilecekse sandalyeyi yerinden çıkarabilir.
√ Sekiz İla Onikinci Aylardaki Bebeklerin Bir Günlük Menü Örneği
√
KAHVALTI
▪ ¼-½ bardak tahıl ürünü (cereal) ile hazırlanan kahvaltılıklar veya
çırpılmış yumurta sarısı
▪ ¼-½ bardak küçük parçalara doğranmış
meyvalar
▪ 120-180 ml. Hazır mama
√ ARA ÖĞÜN
▪ ½ bardak elma
suyu
▪ ¼ bardak küçük parçalar halinde doğranmış peynir veya pişmiş
sebzeler
√ ÖĞLE YEMEĞİ
▪ ¼-½ bardak yoğurt veya lor
▪ ¼-½ bardak
sarı sebzeler ·120-180 ml. Hazır mama
√ ARA ÖĞÜN
▪ ½ bardak elma suyu
▪ 1 parça bisküvi veya kraker
▪ ¼
bardak küçük doğranmış peynir veya et
√ AKŞAM YEMEĞİ
▪ ¼ bardak küçük
doğranmış kırmızı veya beyaz et veya tofu (soya fasulyesi proteini)
▪ ¼-½
bardak yeşil sebze
▪ ¼ bardak şehriye, makarna, pilav veya patates
▪ ½
bardak meyva
▪ 120-180 ml hazır mama
√ YATMADAN ÖNCE
√ 180-240 ml
hazır mama veya su (hazır mama yediği zaman arkasından su veya fırça ile
dişlerini temizleyin)
• Bebeğinize bal vermeyin. Baldan kaynaklanan bebek botulizm vakaları
bildirilmiştir.
• Aşırı beslemekten kaçının. Bebek başını çevirdiğinde veya
mamaya ilgisiz göründüğünde beslenmeyi kesin.
• Tahıl ürünleri ve diğer
yiyecekler için bebek kaşığı kullanın. Tahıl ürünlerini biberona koymayın.
•
İlk dört ay sadece anne sütü veya mama kullanın. Bu dönemde katı besin
vermeyin.
• Bebeğinize birinci yaş gününe kadar süt vermeyin. İlk yıl biberon
maması veya anne sütü verin.
• Bebeğin mamasına tuz veya şeker koymayın.
Mamaların kutularını okuyun, tuz ve şeker eklenmiş mamalardan kaçının.
•
Bebeğinize sebze ve meyve vermeye başlarken haftada sadece tek bir gıda ekleyin.
(İlk hafta kabak, ikinci hafta kabak ve/veya havuç gibi)
• Bebeğinize tatlı,
şekerleme, kola, gazoz, meyve özlü içecekler, tatlandırılmış tahıl ürünü
vermekten kaçının.
• Bebeğinize hazır karışık gıdalar vermeyin. Bunların
nişasta, su ve tuz içerikleri yüksek olur.
• Birçok beslenme uzmanı meyveden
önce sebze verilmesini önermektedir. Böylece meyvenin tatlı olan tadına alışıp
sebze yemesi önlenmeyecektir.
• Bebeğinizin beslenmesi ile ilgili sorun ve
endişelerinizi doktorunuza danışın.
• Verilen miktarlar ortalamadır.
Bebeğiniz daha fazla veya az yerse endişelenmeyin.
• 21121 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sayfayı Yazdır
Arkadaşına Gönder
Reklam Ver