Gebelikte amniyosentez

♀ Amniyosentez (amniosentez) çeşitli yöntemler ile bebeğin amniyon kesesinin içine girilerek bir miktar sıvı alınması demektir. Amniyon mayii gebeliğin 12. haftasına gelindiğinde yaklaşık 50 ml civarında, 16-20 gebelik haftalarında 200-400 ml civarındadır. 36-38. gebelik haftalarında 1 litre olan miktar doğuma doğru bir miktar azalma gösterir.

♀ Amniyon mayii karakteri ve biyokimyasal yapısı sürekli bir değişim içindedir. Bu mayii dinamik bir yapıdır. Fetusa ait pekçok hücre ve salgı bu materyal içinde yer alır. Amniyosentez ile elde edilen mayii içerindeki fetus kaynaklı hüceler ile genetik bazı bozukluklar araştırılır. Sıvı kısmı ise bebeğin metabolizması hakkında bilgi verir.

√ Amniyosentez yapılmasını gerektiren durumlar :
♀ Amniyosentez kromozom anomalilerinin, metabolik hastalıkların, genetik hastalıkların saptanması ve fetusun olgunlaşmasının değerlendirilmesi maksadı ile yapılır. Amniyosentezin gerekli olduğu durumlar şunlardır:
• 35 yaştan büyük anne adayları (eskiden bu durumda her zaman amniyosentez yapılırken artık sadece tarama testlerinde şüpheli sonuç çıkan gebelere önerilmektedir)
• Erken tanı testlerinde bebek ile ilgili problem riski yüksek çıkanlar
• Daha önceden Down sendromlu yada başka bir genetik problemli bebek doğuranlar
• Bebeği etkileyebilecek kalıtsal hastalığı olanlar
• Beyin ya da omurga problemli çocuk doğuranlar
• Anne ya da baba adayında genetik problem açısından aile öyküsü pozitif olanlar
• 3 ya da daha fazla sayıda düşük yapanlar
• Ayrıca gebeliğin ileri dönemlerinde bebeğin akciğer gelişimini tamamlayıp tamamlamadığını anlamak maksadı ile de yapılabilir.

√ Klasik Amniyosentez :
• Klasik amniyosentezde 16-20 gebelik haftalarında yaklaşık 20 ml sıvı alınarak yapılır. İşlem lokal anestezi altında steril şartlarda ve ultrason eşliğinde yapılır.Çoğu zaman tek bir iğne darbesi ile girildiğinden lokal anestezi yapılıp yapılmaması tartışmalıdır.Önemli olan sıvıya kan karışmamasıdır. Komplikasyonlarına bakıldığında bunlardan en önemlisi bebeğin kaybedilmesidir.

• Amniyosentez fetal kaybı %0,3-1,0 oranında arttırmaktadır. Komplikasyonlar annede, rahimde, plasentada ve fetusda olmak üzere 4 başlık altında incelenir. Annede cilt altına kanama, barsak veya mesane zedelenmesi ve enfeksiyon olabilir. Amniyosentez rahim dokusunda kanamalara ve rahimde kasılmalara yol açabilir. Yine işleme bağlı olarak plasentada kanama, enfeksiyon görülebilir.

• Fetusda yarattığı komplikasyonlar ise düşük ya da erken doğum, fetusun iğne ile isabet alması sonucu sakatlık ya da gelişme geriliği olarak sayılabilir. Ancak tüm bu komplikasyonlar son derece nadir görülürler. İşlem sonrası anne adayı en az 24 saat gözlenmelidir.Eğer kan uyuşmazlığı var ise işlem sonrası koruyucu tedavi yapılmalıdır.

√ Erken Amniyosentez : Gebeliğin 10-14. haftalarında yapılan amniyosentezdir. Oldukça yeni bir tekniktir. Daha erken dönemde tanı konulmasını sağladığı halde işlem sonrası düşük olasılığı yüksektir. Fetal kaybı % 2.5-4.0 arttırır.

√ Geç Amniyosentez : 24. gebelik haftasından sonra yapılan amniyosentezdir. Amacı anomalilerin tespitinden çok bebeğin akciğer gelişiminin saptanmasıdır. Günümüzde kullanım alanı kalmamıştır.