Yüz Felci Fizik Tedavi

Her türlü sağlık sorunlarınız için bilgilerinizi bırakın. Biz sizi arayalım.

√ Yüz Felci Ne Demektir:
Yüz hareketlerini (dudak, yanak, kas,göz çevresi)
yapmamizi yüz siniri (fasial sinir) araciligi ile saglariz. Beyinden gelen
hareket emirlerini yüz siniri, yüz kaslarina ileterek istedigimiz hareketleri
yapmamizi saglar. Eger beyindeki veya yüz sinirindeki bazi hastaliklar bu
iletiyi engellerse yüz felci olusur ve yüz hareketleri kismen ya da tamamen
ortadan kaybolur. Yüz felci tibbi olarak fasial paralizi olarak
ismlendirilir.

√ Yüz Siniri Nerededir:
• Beyin ile beyin sapi arasinda
yüz sinirini olusturacak lifler karisik bir sekilde gelir. Bu bölüm daha çok
Nöroloji ile ilgilidir. Beyin sapindan sonra yüz siniri kivrimli biryol izler.
Iç kulak yolundan geçerek, orta kulaginda çevresini dolasir ve kulak arkasindan
dogru birkaç dal halinde yüz kaslarina ulasir. Yüz kaslarina ulasmadan önce
kulak önündeki tükrük bezinin içinden geçer. Iç kulak yolundan geçerken isitme
siniri ile birlikte bulunur. Yolu boyunca bazi dallar verir ve bu dallar çesitli
görevler yaparlar. Gözyasi bezinin salgisini, çene altindaki tükrük bezlerinin
salgisini ve dilin tat hücrelerinin görev yapmasini da yüz sinirinin dallari
saglar.

√ Yüz Felcinin Nedenleri Nelerdir:
• Yüz felci beyinle beyin
sapi arasindaki veya beyin sapindan yüz kaslarina kadar olan bölümdeki birçok
hastaliga bagli olarak gelisebilir. Beyin-beyin sapi arasindaki yüz felci
nedenleri genellikle beyin kanamasina baglidir ve nöroloji bölümünde
incelenirler. Bu nedenlerle olusan yüz felcine merkezi yüz felci denir. Beyin
sapindan sonraki yüz siniri hastaliklarinda olusan yüz felcine ise periferik yüz
felci denir.

√ Periferik yüz felci yapabilecek bir çok sebep vardir:
♪
Bell Paralizisi: En sik görülen yüz felci nedenidir. Nedeni aslinda kesin
degildir. Yüz sinirinin iç kulak çevresindeki bir bölümünde iltihap olustugu
düsünülmektedir. Soguk ve rüzgara maruz kalmanin etkili oldugu
bilinmektedir.Sinirin fonksiyonunun kaybolmasi disinda bir bulgu yoktur. Baska
nörolojik bulgu olmamasiyla teshis konur. Genellikle tam olarak
iyilesir.

♪ Ramsay-Hunt Sendromu: Virüslerin neden oldugu bir
hastaliktir. Bell paralizisindeki bulgulara ilave olarak agri ve dis kulak
yolunda bazi lezyonlar vardir. Tam iyilesme orani Bell paralizisine göre biraz
daha azdir.

♪ Orta Kulak Iltihaplari: Çocuklarda akut orta kulak iltihabi
büyüklerde de kronik orta kulak iltihabi çevresindeki kemigi eriterek ya da
mevcut açikliklardan ulasarak yüz sinirine ulasabilir ve yüz felci
yapabilir.

♪ Sistemik Hastaliklar: Seker hastaligi, hipertansiyon,
nörit(sinir iltihabi), vitamin eksikligi gibi vücudun diger bölgalerinide
ilgilendiren hastaliklar.

♪ Tümöral Hastaliklar: Yüz sinirinin kendisinde
veya yolu boyunca geçtigi bölgelerdeki tümörler de yüz felci yapabilirler. Bu
sinirler iyi ya da kötü huylu olabilirler. Yüz siniri, kaslara gitmeden önce
kulak önündeki tükrük bezinin içinden de geçtigi için, bu tükrük bezi tümörleri
de yüz felci yapabilir.

♪ Travmalar: Kulak çevresine veya yüze gelen
travmalar (darbeler) yüz sinirini hasara ugratarak yüz felci
yapabilirler.

♪ Ameliyatlar: Kafa içinde, kulakta veya tükrük bezinde
baska sebeplerle yapilan ameliyatlar sirasinda yüz siniri
yaralanabilir.

√ Ne Gibi Belirtiler Olur:
Yüz sinirinin çalismamasinin
en belirgin bulgusu yüz hareketlerinin azlmasi veya kaybolmasidir. Kas kaldirma,
göz kapama, dis gösterme, gülme, yanak sisirme gibi hareketler bozulur. Bunun
disinda gözyasi azalmasi, tükrük salgisinin azalmasi, tat duyusunun bozulmasi,
gürültüye duyarlilik artisi gibi bulgularda bulunabilir. Yüz felcini yapan asil
sebebe göre ilave bulgular görülebilir.

√ Muayenede Ne
Görülür:
Muayenede ilk göze çarpan hastanin yüz hareketlerini yapamamasidir.
En sik yüz felci nedeni olan Bell paralizisinde baska bulgu yoktur. Ancak diger
sebeplerde ilave bulgular olabilir. Bunlar arasinda dis kulak yolunda lezyonlar,
orta kulak iltihabi bulgulari, diger nörolojik bulgular sayilabilir. Orta kulak
iltihabi veya bir orta kulak tümörü yoksa kulak muayenesi normal
görülür.

√ Ne Gibi Tetkikler Yapilir:
En sik görülen Bell paralizisi
için muayenede baska bir hastaliktan süphelenilmiyorsa genellikle bir tetkik
yapilmaz. Ancak tedavide verilen ilaçlarin yan etkisi olarak tansiyon ve seker
yükselmesi olabildigi için tansiyon ve açlik kan sekeri ölçümleri
yapilabilir.

√ genel olarak yapilabilecek tetkikler sunlardir:
♪ Açlik
kan sekeri, tansiyon, kolesterol ölçümleri
♪ Kafa içinde veya tükrük bezi
tümörlerinden süpheleniliyorsa bilgisayarli tomografi veya manyetik
resonans
♪ Isitme testleri
♪ Gözyasi miktarinin test edilmesi (schirmer
testi)
♪ EMG
♪ Elektrofizyolojik testler adi verilen ve sinir ileti hizini
yada sinirin hastalanma yüzdesini göstermeye yarayan testler (Bu testler
özellikle tedavi için ameliyat düsünülüyorsa uygulanir).

√ Teshis Nasil
Konur:
Yüz Felci teshisi hastanin yüz hareketlerinin bozuldugunun görülmesi
ile konur. Ancak önemli olan asil sebebin ne oldugudur. Bunu arastirmak için
süphelenilen duruma uygun tetkikler yapilir ve bir hastalik bulunursa onun
tedavisi yapilir. Eger ilk muayene sirasinda yüz felci disinda bir bulgu
bulunmadiysa kan sekeri ve tansiyon ölçümleri yapilir ve Bell paralizisi oldugu
düsünülerek tedaviye baslanir. Ilaç tedavisi ile geçmeyen veye tekrar eden
durumlarda özellikle bilgisayarli tomografi veya manyetik resonans gibi
tetkikler basta olmak üzere arastirmalar yapilabilir.

√ Nasil Tedavi
Edilir:
• Yüz felcinin tedaviside yine sebebe göre yapilir. Bell
paralizisinde tedavi ilaç tedavisidir. Hastanin diger hastaliklari izin verirse
(tansiyon, seker yüksekligi veya mide problemleri) kortikosteroidler ve B
vitamini ilaçlar verilir. Buna ilave olarak mide için ilaçlar, göz kurumalarini
önlemek için yapay gözyasi veya antibiyotikli kremler verilir. Hastanin dikkat
etmesi gereken durumlar olarak yüz kaslari üzerine masaj yapilmasi, sicak
uygulamalari, yüz kaslarini hareket ettirmek için sakiz çignenmesi sayilabilir.
Ramsay-Hunt sendromunda ilave olarak virüslere karsi da ilaç verilir. Eger yüz
felcinin baska bir sebebi bulunursa bu hastalik ilaç ya da ameliyatla tedavi
edilir. Bu tedaviler o hastalikla ilgili bölümlerde anlatilmistir. Örnegin iç
kulak tümörleri veya kronik orta kulak iltihaplarina bagli yüz felçleri ameliyat
gerketiren hastaliklarken, akut orta kulak iltihabina bagli yüz felci kulak
zarini çizmek ve antibiyotik ile tedavi edilir.

√ Ameliyat Gerekli
midir?:
• Yüz felcinin bazi sebepleri ameliyat gerektirir. Yukarida da
bahsedildigi gibi tümör (kafa içinde veya tükrük bezlerinde), kronik orta kulak
iltihaplari ameliyat gerektirir. Ancak genellikle ilaçla tedavi edilen Bell
paralizisi gibi hastaliklarda bazen ameliyat gerektirir. Ne zaman ameliyat
gerektigi kesinlik kazanmis bir konu degildir. Buna karar verirken ilaca ne
derece yanit alindigi, yüz felcinin derecesi, elektrofizyolojik testlerin
sonuçlari ve baslangiçtan beri geçen zaman dikkate alinarak karar verilir. Bu
karar doktorunuz tarafindan uygun sekilde alinacaktir.

√ Ne Gibi
Ameliyatlar Yapilmaktadir:
• Yüz felci sebebine göre degisik ameliyatlar
yapilmaktadir. Iç kulak tümörlerinde kafa kemiklerini açarak ya da kulak
arkasindan girerek tümör çikartilmaya çalisilir. Bazi iç kulak tümörlerinde
henüz yüz felci gelismemisse de ameliyat sonrasi olusabilir. Yüz sinirinden
kaynaklanan bir tümör varsa tümörle beraber sinirin bir kismida çikarilir.
Geride kalan sinir kismi onarilmaya çalisilir ancak bunu için bazen baska
sinirleri yüz sinirleriyle birlestirmek gerekebilir. Kronik orta kulak
iltihaplarina bagli yüz felcinde orta kulaktaki iltihap temizlenir ve yüz
sinirini saran kilif açilarak iltihabin temizlenmesi saglanir.

• Tükrük
bezi tümörlerine bagli yüz felcinde tükrük bezi ile beraber yine sinirin tümörle
tutulan kismida çikarilir. Bell paralizisi veya Ramsay-Hunt sendromundaki yüz
felcinde ilaç tedavisinin sonucuna göre eger ameliyat gerekirse genellikle
yapilan islem kulak arkasindan girilerek sinire ulasmak ve etrafindaki kilifi
açmaktir.

• Yüz sinirinin ilaçla ya da ameliyatla tedavi edilemeyecegi
görüldügünde bazi yardimci ameliyatlar yapilir. Bunlar arasinda baska sinirlerle
hareket eden kaslarin yüze transferi, baska sinirlerin yüz sinirine
birlestirilmesi, göz kapaklarina altin agirlik yerlestirilmesiile gözlerin
kapanmasinin saglanmasi gibi ameliyatlar yapilabilir.

√ Fizik Tedavi
Gerekli midir?:
• Yüz kaslarina fizik tedavi yöntemlerinin uygulanmasi yüz
sinirine yeniden fonksiyon kazandiran yöntemler degildir. Ancak özellikle uzun
süren yüz felçlerinde yüz kaslari hareketsizlikten güçsüzlesirler ve daha sonra
yüz siniri çalissa bile yüzde asimetri ve güç kaybi olabilir. Bu nedenle
hastanin kendi kendine uygulayabilecegi masaj ve sakiz çigneme disinda fizik
tedavi uygulanmasi önerilmektedir