Hipokalemi hiperkalemi potasyum

HİPOKALEMİ : Serum potasyum düzeyi 3.5mEq/lt’nin altındadır. Nedenleri:
1. Böbreklerden kayıp:
a. Tübüler hastalıklar (ilaçlar, sistinozis vs.)
b. Steroidler (aldosteron, glukokortikoidler)
c. Diüretikler
d. Reabzorbe edilemeyen anyonların lümende fazla miktarda bulunması: penisilin, bikarbonat. ( Lümen negatifliği arttıkça daha fazla K+ sekrete edilir.)

2. Böbrek dışı nedenler:
a. Kusma
b. İshal
c. Laksatif kullanımı

3. Ekstrasellüler ortamdan intrasellüler ortama geçiş
a. İnsülin
b. ß2 katekolaminler
c. Alkolozis

4. Yetersiz alım

Klinik: Kas güçsüzlüğü, abdominal ileus görülebilir. Kronik hipokalemide idrarın konsantrasyon yeteneği bozulur (renal epitelial hücrelerde ADH’ya direnç oluşur.) İdrar miktarı artar.

Tedavi: Asemptomatik vakaların tedavisi tartışmalıdır. Semptomatik olgular parenteral olarak 40mEq/lt olacak şekilde tedavi edilir. Daha yüksek dozlar gerekirse mutlaka EKG monitörizasyonu ile verilmelidir.

HİPERKALEMİ
Serum potasyum düzeyi 5.5 mEq/lt’nin üstündedir. Nedenleri:
1. Renal atılımın değişimi:
a. Oligüri
b. K+ tutucu diüretikler

2. Böbrek dışı nedenler
a. Adrenel yetmezlik
b. Diyabetes Mellitus
c. İlaçlar (heparin, ß blokerler,  adrenerjikler, konverting enzim inhibitörleri)

3. İntrasellüler ortamdan ekstrasellüler ortama geçiş
a. Hızlı hücre yıkımı,
b. Asidoz
c. Süksinilkolin

4. Diğer nedenler
Artmış alım, trombositoz, zor kan alma (hemoliz).

Klinikte; Hafif yüksekliklerde genellikle klinik bulgular olmaz. Ciddi yüksekliklerde kardiak aritmiler ortaya çıkar.

Tedavi: Kalsiyum EKG değişikliklerinde kullanılacak ilk ilaçtır. Direkt olarak hiperkalemiyi düzeltmez ancak eşik potansiyelini artırarak repolarizasyonu sağlar. İntravenöz insülin ve glikoz verilmesi ise K+ ‘u hücre içine sokarak etki gösterir. Asidozda varsa bikarbonat kullanımı yine K+’u hücre içine sokacaktır. K+ kaybettiren diüretikler de kullanılır. Etkisi saatler sonra görülmesine karşın Kayexalat barsakta K+ bağlayarak etki gösterir ve K+’un barsaklar yoluyla atılımını sağlar. Tüm bu tedavilerle düzeltilemeyen hiperkalemi için en etkili tedavi yöntemi hemodiyalizdir.