Hipernatremi sodyum tedavisi

hipernatremi, Serum sodyum konsantrasyonunun 150 mEq/lt’nin üzerinde olmasıdır. Daha çok vücut sodyumuna göre suyun daha fazla eksilmesi sonucu ortaya çıkar. Nedenleri:
1) Sodyum fazlalığı
• Sodyum içeriği fazla olan mamalar
• Resüsitasyon sırasında fazla NaHCO3 kullanımı
• Deniz suyu alımı

2) Su defisiti
• Santral diabetes insipitus
• Nefrojenik diabetes insipitus
• Aşırı terleme
• Suyun yetersiz alımı
• Adipsi (Hipotalamik histiositoz gibi lezyonlara sekonder olarak)

3)Sodyum içeriği fazla sıvı kaybı
• İshal
• Ozmotik diüretikler
• Diabetes mellitus
• Renal displazi (idrarı konsantre edemez, aşırı sıvı kaybı olur)

Klinik: ESS ve plazma volümü dehidratasyon %10’un üzerine çıkana kadar korunur. Su hücre içinden damar içine geçer. Bu nedenle şok çok nadir görülür. Hastanın dehidratasyonu %10’un üzerine çıkınca cilt hamur kıvamında olur. Hastalarda irritabilite, yüksek perdeden ağlama vardır. Hipernatremi kalıcı SSS sekellerine neden olur. Sodyum konsantrasyonu 160 mEq/lt’nin üstüne çıkınca irritabilite, ataksi, tremorlar, daha artınca tonik spazmlar ortaya çıkar. Serum ozmolalitesi 430 üzerine çıkarsa hasta kaybedilir. Hipokalsemi ve hiperglisemi genellikle hipernatremiye eşlik eder. Hipernatremi beyin hücrelerinde de dehidratasyona neden olduğundan beyinde masif ya da küçük multipl hemorajiler oluşur. Dehidratasyon sonucu beyinde çökme, küçülme ve beyin damarlarında yırtılmalar olur.

Hipernatremiden beyin nasıl korunur: İdiojenik ozmoller denen birtakım aminoasitler özellikle de taurin beyin hücrelerinin içine girip ozmolaliteyi artırır. Böylece hücre içinden dışarıya sıvı akışı durur. Ancak idiojenik ozmollerin beyne girişi çıkışından daha hızlı olur.

Tedavi: Genellikle 1/3 ya da 1/4 SF (yaşa göre) kullanılır. Ne türde sıvı kullanılırsa kullanılsın düzeltme yavaş yapılmalı ve defisit 48 saatte tamamlanmalıdır. Sodyum günde en fazla 12 mEq/lt düşmelidir. İdiojenik ozmoller beyni yavaş terkettiği için fazla miktarda ve hipotonik sıvılar bu kez beyin ödemine yol açar. Hiperglisemi, hipernatreminin düzeltilmesiyle düzelir. Serum sodyumu 200 mEq/lt’nin üzerine çıkarsa periton diyalizi yapılır.