 |
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
Prof. Dr. Köksal ALPTEKİN
Prof. Dr. Köksal ALPTEKİN
Saygıdeğer hocamız ;
Prof. Dr. Köksal ALPTEKİN 'i saygıyla selamlıyoruz.
Türkiye'nin neresinde olursanız olun size önerebileceğimiz en önemli psikiyatrist :
Prof. Dr. Köksal ALPTEKİN
Cumhuriyet Bulvarı No:192
Üstay Apt K.5 D.9
Gündoğdu Meydanı
Alsancak / İzmir
0.232.4224252
|
|
|
|
|
| |
|
sponsor 1 |
sponsor 2 |
Kan transfüzyonları transfüzyon
kan transfüzyonları . Bir canlıdan, diğer canlıya kan veya kanı oluşturan komponentlerin aktarılmasıdır. Bu nedenle sadece kan değil, plazma, trombosit, kırmızı küreler... vb. de bu kategoride ele alınır. Transfüzyon son 40-50 yıl içinde oldukça gelişmiştir. 1665te hayvandan hayvana, 1667de hayvandan insana ve 1818de insandan insana transfüzyon denenmiştir. 1930 yılında Landsteiner ilk defa ABO gruplarını ileri sürmüştür.
1940 yılında ise, Landsteiner ve Wiener tarafından Rh faktörü bulunmuştur. Aynı yılda Cross-match yapılmıştır (alıcı serumuyla verici eritrosit ve verici serumuyla alıcı eritrositler karıştırılıp mikroskop altında incelenir). Ilk kan bankası ise, 1937 yılında Chicagoda kurulmuştur. Rh faktörü insanların % 15inde (-), % 85inde ise (+)tir.
Kanın Görevleri:
1. Gaz transportu
2. Hücre perfüzyonu
3. Hemostaz
4. Humoral ve sellüler immünite
5. Termoregülasyon
Kanın Depolanması : En önemli problem, pıhtılaşmanın önlenmesidir.
a. Asit sitrat, dextroz=ACD (Trisodyum sitrat halindedir). +4 Cde, 21 gün kan saklanabilir.
b. Sitrat, fosfat, dextroz=CPD: 28-35 gün
c. Heparin: 48 saat (rutinde kullanılmaz)
• Sitrat Ca bağlayıp pıhtılaşmayı önler. Dextroz ise, enerji sağlar.
• ACD: 450 cc. Kan içine 67.5 cc ACD solüsyonu konur.
• Pratikte 1/5 oranı kullanılır (500 cc.lik torbanın 100 cc.si ACDdir). 67,5 cc.de 17 mEq. Na bulunur. Sitrat karaciğerde HCO3a dönüştürülür. Bu yüzden kan verirken bir anlamda alkali verilmiş olur. CPDde kan pHsı daha düşüktür. Bu yüzden eritrosit ömrü daha uzun olur. Ama pek kullanılmamaktadır. Daha çok ACD kullanılıyor.
Depolanan kanda oluşan değişiklikler:
A. Eritrosit yaşam süresi: Normalde 110-120 gündür. Depolanmada bu süre çok kısadır.
ACD ile 21. Günün sonunda % 70-75i canlı kalır.
CPD ile 35. Günün sonunda % 70inden fazlası canlı kalır.
14 günlük banka kanı (ACD) transfüzyonundan 60 gün sonra ancak eritrositlerin % 50si canlı kalır.
28 günlük banka kanı transfüzyonundan sonra ise, 60. Günde bu ancak %25tir. Bu durumda bu transfüzyonun pratik yararı yok kabul edilir ve bu yüzden son transfüzyon tarihi 21. günde dondurulmuştur.
B. Hb-O2 dissosiasyon eğrisinde sola kayma: 2,3 DPGA nedeniyle Hb.in O2 affinitesi artar ve Hb, O2i doku seviyesinde bırakmaz. Dokularda hipoksi görülür.
C. pH düşmesi: Banka kanında pH ilk günde 7dir. Ama anaerobik metabolizma sonucu bu pH 21. Günde 6.71e iner.
D. Banka kanında trombosit yok kabul edilir: Trombositler torba ile nakledilmelidir. Bu durumda bile ancak 6 saat korunabilir. Cam şişelerde ise, trombosit yok kabul edilir. Masif transfüzyondan sonra alıcıda trombositopeni gelişir (masif transfüzyon=14 Ü/24 saat).
E. Koagülasyon faktörleri azalır: Fibrinojen 24 saat stabildir. F V ve F VIII, labil faktörlerdir. Depolamada azalırlar ve yok kabul edilir.
F. K seviyesi artar: Bunun nedeni, eritrosit yıkımı ve intrasellüler Kun hücre dışına boşalmasıdır. 21. Günün sonunda K+ seviyesi 33 mEq/l olur. Bu nedenle hiperkalemik ve oligürik hastalara banka kanı verilmez.
G. NH3 birikir: 120 gamadan 21. Günde 370 gama üniteye ulaşır. Ösofagus varis kanamalarında ve karaciğer yetmezliği olanlarda banka kanı kullanılamaz.
H. Hemoliz zamanı düşüktür.
• Kan ve komponentleri:
1. Tam kan
2. Eritrosit süspansiyonu
a. Ekonomiktir. Plazması ve trobositleri başka hastalara verilebilir.
b. Yıkanıp da konursa antijenite özellikleri azalır. Allerjik reaksiyıonlar minimal olur.
c. Volümü azdır. Bu nedenle kalp ve böbrek yetmezliği olan hastalarda rahatlıkla kullanılabilir.
3. Donmuş eritrosit süspansiyonu
4. Taze plazma
5. Taze donmuş plazma: Virüs ve mikroorganizmaların geçişi önlenir. Faktörler için kullanılır.
6. Trombositten zengin plazma
7. Trombosit süspansiyonu
8. Dinlendirilmiş plazma: HBV için önemlidir.
9. Kuru plazma: Uzun süre saklanabilir.
10. Albumin ve faktör konsantreleri
11. Kuru fibrinojen.
• Transfüzyon Endikasyonları:
Tüm dünyada yanlış kullanım vardır. Tüm transfüzyonların % 50sinde gereksiz kullanım vardır. Sağlıklı kişi 500 ml. kan kaybını çok rahat tolere edebilir. 1 litreye kadar olan kan kayıplarında transfüzyona ihtiyaç duyulmaz.
Hb: 10, Hct: 30 civarında ise, tek ünite kanı vermeye gerek yoktur. Zaten tek ünite kan hiçbir işe yaramaz.
Kan verilirken SVB ve idrar miktarı gibi bazı kriterleri kontrol etmek gerekir. Mutlaka oda ısısında verilmelidir. Bu özellikle bebek ve çocuklar açısından çok önemli olmaktadır.
Transfüzyon başlıca şu üç amaçla yapılır:
1. Volüm replasmanı
a. Tam kan
b. Plazma
c. Eritrosit süspansiyonu
2. Pıhtılaşma faktörleri replasmanı
3. Albumin replasmanı
Masif Transfüzyon Komplikasyonları:
a. Trombositopeni
b. Faktörlerde düşme (özellikle FV ve FVIII)
c. pHda düşme
d. Sitrat metabolizması ve Ca bozukluğu (hipokalsemi)
(i) Hızlı masif transfüzyon
(ii) Karaciğer yetmezliği (siroz ve çocuklarda)
Bu durumlarda sitrat karaciğer tarafından metabolize edilemezse, birikir ve kan içindeki Cau bağlar. Sonuçta hipokalsemi ortaya çıkar. Bu nedenle hızlı transfüzyonlarda, çocuklarda ve sirozda Ca da verilmelidir.
e. Hiperkalemi
• Normal Transfüzyon Komplikasyonları:
1. Hemolitik reaksiyonlar: Sıklıkla grup uyuşmazlığı sonucu ortaya çıkar. Taşikardi, hipotansiyon, hemostaz bozuklukları ve ATN ortaya çıkar.
2. Non-hemolItik reaksiyonlar:
a. Allerjik
b. AnafIlaktik (Bu nedenle tranfüzyon sırasında hastanın başında birisi bulunmalıdır.)
3. Soğuk transfüzyon:
a. Hipotermi
b. Asidoz
c. Soğuk aglutininler
4. Bazı enfeksiyon ajanlarının nakli:
a. Hepatit (% 0.3-0.8)
b. Sıtma
c. Syphilis
d. Gram (-)ler
e. CMV, EBV
f. AIDS
• 4042 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|
| |
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sayfayı Yazdır
Arkadaşına Gönder
Reklam Ver