Doktorlar     Meme Büyütme

Kist Hidatik Karaciger Kisti

Konuyla ilgili doktorlar.

Genel CerrahiTarih: June 12, 2011 11:24 Yorum Yok

kist hidatik , Uzak Dogu, Orta Dogu, Dogu Avrupa ve Güney Amerikada sik görülen bir hastaliktir. Ülkemizde de oldukça yaygindir. Vücutta en çok karacigeri tutar. Etyolojik ajan Echinococcustur. E. granülosus ve E. multinüklearis (E. multilocularis, alveolaris) olmak üzere iki parazit, ayni hastaligin degisik iki formuna neden olmaktadir. E. granülosus, 0.4-0.6 cm uzunlukta olup, bas (iki tane emici parçasi vardir), boyun, cinsel organlar (disi ve erkek kisimlari vardir) ve uterus (yumurtalar burada bulunur) olmak üzere 4 parçadan olusur.

Çogunlukla köpek sindirim sisteminde yerlesirler. Ya uterus tamamen düser veya yumurtalari teker teker salarak hastaligi etrafa bulastirir. Esas konak köpek ve diger yirticilar, ara konak ise, insan ve ot yiyeceklerdir. Echinococcus, köpeklerde hastalik yapmaz. Çünkü yumurtasi, onlarin sindirim sisteminde parçalanamaz ve parazit, yumurta içinde diski ile atilir. Köpek diskisinin agiza alinmasi veya hava yolu ile insan ve ot yiyicilere bulasan Echinococcus yumurtalari, GISe geçer ve deoxykolik asid tarafindan parçalanir.

Böylece parazit serbest hale geçip, portal sistem vasitasiyla karacigere ulasir. Bununla birlikte kist hidatik, ancak % 70-80 oraninda karacigerde görülür. Eger parazit karacigerden geçerse, genellikle akciger kapiller sisteminde takilir. Yani hastaligin % 10-15i de akcigerlerde görülür. Fakat kist hidatik vücuttaki bütün organlarda yerlesebilir. Yalniz akciger ve karaciger disi organlarda (beyin vb.) görülen kist hidatik vakalarinin büyük çogunlugunda VSD ya da ASD gibi konjenital kalp hastaliklarina rastlanilmaktadir.

Kist Hidatigin Yapisi:
1. En dista fibrozisten olusan bir perikist vardir.
2. Perikistin altinda beyaz renkte, tam pismis kati yumurta tarzinda, asellüler ve lipopolisakkaritten olusan laminal tabaka (cuticula) bulunur.
3. Cuticulanin içinde, onun ve kaya suyu ile skolexlerin yapimini temin eden germinatif membran vardir.
4. Germinatif membranin içinde, onun tarafindan beslenen, kaya suyu ve skoleksler bulunur.
Kist hidatik baslica diffüzyon ile beslenir. Kist sivisi tamamen izotonik olup, hafif alkali ve özgül agirligi 1008-1015 arasindadir. Içinde antijenik özellikleri olan çesitli proteinler bulunur.

Kist hidatikte, eger parçalanmamis intakt bir germinatif membran varsa, buna univeziküler kist hidatik denir. (Çogunlukla E. granülosusta görülür.) Eger germinatif membran parçalanirsa, birçok yapi laminal tabaka içerisinde gelisir (kiz kistler) ve buna da multiveziküler kist hidatik denir. (Çogunlukla E. multinükleariste görülür.) E. granülosus tarafindan ortaya çikan hastalikta genellikle bir tek kist bulunurken, E. multinüklearisin neden oldugu kist hidatikte, karaciger (veya diger organlar) içinde küçüklü büyüklü birçok kistler bulunmaktadir.

Klinik:
Kist hidatik hastaliklari çogunlukla asemptomatik seyrederler. Parazit alindiktan yillar sonra karaciger içinde yavas yavas büyüyen kist, hepatomegaliye yol açar. Bulundugu yerde künt bir agri yapar. Hepatomegali nedeniyle basiyla ilgili birtakim sorunlar ortaya çikabilir. Bunlar, sara obstrüksiyonu ve sarilik, mide basisi, akciger basisi ve solunum sikayetleriyle intraabdominal kitle semptomlaridir.

Tani:
1. Kazoni testi: Bir intradermal testtir. Antijenik kist sivisi verilip, reaksiyon gözlenir. Hemen eritem ortaya çikip, 24-48 saat devam ederse, tani konur (% 60-65 tani koydurur).
2. Weinberg testi: Kompleman fiksasyon esasina dayanan bir flokülasyon testidir. % 70 tani koydurur. Fakat Kazoni ve Weinberg testleri birlikte yapilirsa bu oran, % 80e çikar.
3. ELISA: % 90 civarinda (+).
4. Düz karin grafisi ve akciger filmi
5. Karaciger sintigrafisi: Karaciger içinde bir kitle bulundugunu gösterir ve % 90 tani koydurur.
6. Ultrasonografi: Kitlenin kistik veya solid olusunu ayiran en önemli tani aracidir. Ayrica kist içerisindeki yapilar ve skoleksleri de göstererek % 100e yakin tani koydurur. Fakat 1 cmden küçük kistlerde pek yardimci olmaz. USG kriterleri ile 5 tipe ayrilir: Tip I-IV
Tip I Hidatik kum olmaksizin kistik lezyon
Tip II Laminar membranin perikistten ayrilmasi
Tip III Kiz veziküllerin varligini düsündüren septali kist
Tip IV Kaba eko veren heterojen kitle
Tip V Kalsifiye lezyon
7. Anjiyografi: Invaziv ve komplikasyonu çok oldugundan rutinde kullanilmaz.
8. Immünelektroforez: %90 duyarli

Komplikasyonlar:
1. Perforasyon: Karaciger içerisindeki kist, darbeler veya egzersiz nedeniyle perfore olabilir. Kist içindeki antijenik proteinler vücuda yayilip anaflaktik soka neden olur. Sok ortaya çikmaz ve hasta yasarsa, karin içinde yaygin kistik yapilar olusup, inoperable hale gelebilir.
2. Akcigere fistülizasyon: Komsuluk nedeniyle kist akcigere açilip plevral effüzyon ve bronkobilier fistüle neden olabilir.
3. Obstrüktif sarilik: Direk safra yollarina basi veya kistin safra yollarina açilmasi sonucu ortaya çikar. En sik görülen komplikasyondur.
4. Abse formasyonu: Mikroorganizmalarin, kistin safra yollarina açilmasi sonucu asendan yolla veya direkt kanla desendan yolla gelip invazyonu nedeniyle ortaya çikar. Abse olustuktan sonra parazit yasayamaz ve kist hidatik ortadan kalkar. Olay artik karaciger absesidir ve abse tedavisi uygulanir.
5. Intravasküler perforasyon: Soka neden olur, ama nadir görülür.

Tedavi:
Kist hidatigin asil tedavisi cerrahidir. Fakat cerrahi tedavi sirasindaki strateji önemlidir:
1. Kist ortadan kaldirilmalidir.
2. Kistin, cerrahi müdahale esnasinda çevreye bulasmamasi gerekir.
3. Kistin çikartildiktan sonra ortaya çikan bosluk da doldurulmalidir.
4. Kist safra yollarina açilmissa, bunun kapatilmasi gerekir.

Kist hidatigin ortadan kaldirilmasi için % 15lik NaCl ve % 0,5lik AgNO3 kullanilir. (Eskiden formaldehit kullanilmaktaydi; fakat, safra yolu fibrozisine neden oldugundan artik kullanilmamaktadir.) Operasyonda kist içine bahsedilen solüsyonlar siringa edilip, sonra aspire edilir. Hipertonik NaCl ve AgNO3 parazitlerin ölmesine neden olur ve kistin bosaltilmasinda yardimci olur.

Kist boslugunun tamiri için çogunlukla parsiyel kistektomi ve omentopeksi uygulanir. Omentumun bir parçasi, ortaya çikan bosluga itilip, tesbit edilir. Bu yolla ayni zamanda burada biriken sivilarin, omentum vasitasi ile absorbsiyonu da saglanmis olur.

Kist boslugunun tamiri için kullanilan diger bir yol ise, kapitonajdir. Burada kist duvarlari, dikislerle birbirine yaklastirilir. Kist boslugunun baska bir organa açilmasi da drenaji temin edebilir. Bu maksatla kistojejunostomi veya kistogastrostomi yapilabilir; fakat, pek kullanilan bir metod degildir.
Eger eksternal drenaj uygulanacaksa, bunun için de çogunlukla tüp drenaji kullanilir. Bu, özellikle kist safra yollarina açilmissa yapilir.

Marsupializasyon, kist boslugunun karin disina açilmasidir. Morbiditesi çok yüksek oldugundan, ancak zorunlu vakalarda uygulanir, eski bir tekniktir.
Kist hidatigin cerrahi tedavisinde en çok parsiyel kistektomi + omentopeksi uygulanir.

Medikal tedavide ise, 40 mg/kg mebendazole veya albendazol kullanilir. Cerrahi öncesi en az 20 gün kullanilmasi gerekir. Germinatif membrani parçalar ve parazitin glukozu kullanmasina engel olunarak tedavi saglanir.

E. multinüklearis tarafindan ortaya çikan kist hidatik çok daha agir seyreder. Kistin kapsülü yoktur. Invazivdir ve devamli olarak ilerler. Karaciger içi tamamen küçüklü büyüklü kistler ile doludur. Aynen bir malign hastalik gibidir ve karaciger tümörüne benzer. Cerrahi tedavi uygulanmasi bugün için mümkün degildir. Bu nedenle en iyi çare mebendazoldur

Yorum Yap

(gerekli)

(gerekli)