Kronik pankreatit

Kronik Pankreatit : Hastaların büyük çoğunluğu tekrarlayan karın ağrısı ile karakterizedir.
Etyoloji: En sık neden kronik alkolizm. Mekanizma halen tam olarak bilinmiyor. Hiperparatiroidi, bazı aminoasidüriler, kronik duktal obstrüksiyon yapan konjenital anomaliler de kronik pankreatite yol açabilir.

Patoloji:
Klasik bulgular pankreasta yaygın fibrozis, kalsifikasyonlar ve ekzokrin dooku kaybıdır. Erken dönemde duktuslarda protein içeren tıkaçlar görülürken, ilerledikçe fibrozis ve kalsifikasyonlar bunun yerini alır. Daha ileri vakalarda duktal dilatasyon, göller zinciri manzarası olabilir, fibrozise bağlı koledok ve duodenal obstrüksiyon görülebilir.

Klinik Bulgular:
• Tekrarlayan ve akut pankreatiti andıran ağrı
• Kilo kaybı, malabsorpsiyon
• Glukoz intoleransı veya gerçek DM
• Psödokist
• Daha nadir olarak bilier obstrüksiyon ve sarılık, portal hipertansiyon veya pilor obstrüksiyonu tablosu ile gelebilirler.

Ağrının nedenleri:
Duktal hipertansiyon, intrapankreatik sinirlerin inflamasyonu, veya fibrozis içinde sıkışması, pankreatik iskemi, sinirlerin perinöral kılıflarının kaybolması, bilier obstr., psödokist veya enfeksiyonlar olabilir.

Laboratuvar ve Radyoloji:
• KCFT bozukluğu, özellikle alkoliklerde.
• Yağ malabsorpsiyonu.
• Gaita ile azot atılımında artış.
• Glukoz tolerans testlerinde bozukluk veya belirgin DM.
• Akut ataklar sırasında amilaz yüksekliği.
• Direk grafiler: Kalsifikasyonlar
• Baryumlu grafiler: Duodenal loopta genişleme.
• USG - BT: Bilier obst., dilatasyon, psödokist, dilate Wirsung, kitle lezyonları.
• ERCP: Duktusların durumu, dilatasyon, biyopsi.
• Ayırıcı tanıda periampuller malignansiler ekarte edilmelidir. Bazen ayırıcı tanı için cerrahi gerekebilir.

Komplikasyonlar:
• Psödokist: En sık görülen. Kist duvarının olgunlaşması beklenir ve ERCP sonucuna göre tedavi belirlenir.
• Sarılık: Sıklıkla koledok obstrüksiyonu, baş kısmındaki fibraozise bağlı.
• Pankreatik duktus obstrüksiyonu.
• Duodenal veya kolonik obstrüksiyon: Çok nadir.

Medikal Tedavi:
• En önemli yaklaşım ağrının kontrolü. Alkol alımı kesilmelidir. Somatostatin analogları verilebilir. Sıklıkla narkotik analjeziklere ihtiyaç duyulur. Kronik pankreatite bağlı diyabette katoasidoz nadirdir. Diyabet varlığında insülin tercih edilir, oral antidiyabetiklerin faydası yoktur.

Cerrahi Tedavi:
Endikasyonlar:
• Ağrı (sürekli veya medikal tedaviye cevapsız)
• Koledok obstrüksiyonu
• Duodenum obstrüksiyonu
• Kolon obstrüksiyonu
• Pankreas kanseri şüphesi
• Splenik veya portal ven obstrüksiyonu + Portal HT

Ameliyatlar:
• Drenaj ameliyatları:
Lateral pankreatikojejunostomi (Puestow ameliyatı), distal pankreatikojejunostomi, sfinkteroplasti.

• Rezeksiyonlar:
Distal, subtotal (%50, 80-85, 95), total, pankreatikoduodenektomi.

• Transplantasyon:
Pankreatit için çok nadir kullanılır.