Dissosiyatif Bozukluklar

DISSOSIYATIF BOZUKLUKLAR
A- Dissosiyatif Amnezi: Organik bir arizaya
dayanmayan ve aniden gelen genis boyutlu bir unutkanlik halidir. Bir kaza
sirasinda bütün aile fertleri ölüp sadece kendisi kurtulan kisi, belli bir zaman
süresi içinde hiçbir sey hatirlamayabilir. Bu hatirlayamama durumu, bazi seyleri
hatirlayip bazilarini hatirlayamamak seklinde de ortaya çikabilir. Unutkanlik
hali genellikle asiri bir psikolojik yüklenme sonunda kendisini gösterir.
Tecavüze maruz kalan bir genç kiz, silah tehdidi ile kaçirilan bir çocuk,
dogal afetlerde veya harpte pek çok ölü gören sahis, esi tarafindan aniden terk
edilen erkek veya kadin, kabullenemedikleri bu asiri yüklenmeler sebebiyle
birden bire hafiza kaybina ugrarlar. Unutkanlik, tibbi bir müdahale
gerektirmeden kendiliginden birkaç gün sonra aniden iyilesir. Bir iz
birakmaz ve tekrarlamaz.
Unutkanlik sirasinda kisi saskin, maksatsiz olarak
gezinip durur. Kisi unutkanligina karsi lakayt davranir.

B-
Dissosiyatif Fugue: Organik bir arizaya dayanmaksizin kisinin evini ve
isyerini terk ederek yeni bir kimlige bürünmesi halidir. Ne aile üyelerini
nede is yerindeki arkadaslarini tanimamaktadir. Takindigi yeni kimlik, eski
kimligine kiyasla iddiali ve gösterisli bir kimliktir. Çogu vakalarda hasta
kendisine yeni bir isim ve oturacak yeni bir ev bulur. Akil bozuklugunu gösterir
isaretlere rastlanmamasi, saskinlik ve gelisigüzel dolasmalarin görülmeyisi
dissosiyatif fugue‘nin tipik karakteridir. Bu hastalik geçicidir.
Psikolojik yüklenmeler sirasinda ortaya çikar. Birkaç gün, nadiren de birkaç ay
sürebilir. Iyilesmeden sonra, hasta fugue sirasinda olanlari hatirlamaz. Iz
birakmaz ve tekrarlamaz.

C- Dissosiyatif Kimlik Bozuklugu (Çogul Kisilik)
: Esas kisilikle beraber, her biri belli zamanlarda vücuda hakim olan
kendilerine göre mizaçlari, davranislari, sosyal münasebetleri ve hatiralari
bulunan alt kisiliklerin ortaya çikmasi halidir. Esas kisilik genellikle diger
kisiliklerden habersiz iken, alt kisilikler birbirinden haberdardir.
Alt
kisilikler, esas kisiligin tam aksi özelliklere sahiptirler. esas kisilik,
sessiz sedasiz, içine kapanik, ahlakli biri iken, diger kisilikler disa dönük,
serbest, eglenceyi seven tiplerdir. Esas kisilikten farkli bir isim ve soyadi
tasirlar.
Çogul kisilik bozuklugu çogu zaman ergenlik çaginda ortaya çiktigi,
parçalanmis ailelerde, kimsesiz ve terk edilmis çocuklarin yetistigi yurtlarda
sik görüldügü bilinmektedir. Alt kisilikler, genellikle asiri psikolojik
yüklenmeler sirasinda ortaya çikmakta, bir kisilikten öbürüne geçisler
hizlanmaktadir. Genç kizlarda ve kadinlarda görülme orani daha
yüksektir.

D- Depersonalizasyon :
Sizofreni, epilepsi, madde
kullanimi bozuklugu, saf nörotik bozukluk ve organik beyin sendromlari ile
ilgisi olmayan, tamamen psikolojik sebeplerden kaynaklanan ve geçici olarak
ortaya çikan “kisinin kendine yabancilasmasi” halidir. Kisi tümüyle veya
kismen vücudunu, kendi kimligini, bir varlik oldugunu süphe ile karsilamaktadir.
Kendisinin bir makine veya robot oldugunu sanmakta; bir rüyada yasiyormus gibi
hissetmektedir. Bazen kendini uzaktan idrak etmekte, vücut boyutlarinin
degistigini görmektedir. Bariz bir komplikasyona sebep olmadan kendiliginden
kaybolan bu “kendine yabancilasma” kisinin aile ve is hayatindaki
münasebetlerini bozmaz.
Kendine yabancilasma bozuklugu sirasinda bas dönmesi,
depresyon, sikinti, deli olma korkusu, zaman-mekan ve kisilige ait bilgilerde
hatirlama güçlügü sik görülen komplikasyonlardir.

E- tipik Dissosiyatif
Bozukluk:
Kisinin arzusu disinda agir bir egitime, yogun telkine, beyin
yikamaya, tek kisilik hücreye kapatilmaya, iskence veya tehdidi ile
konusturulmaya zorlanmasi halinde ortaya çikan düsünce reformlarina Atipik
Dissosiyatif Bozukluk denir. Kisi kendisine zorla teklif edilen yeni kimlige
mecburen adapte olmaya çalisirken korkunç iç çatismalarina maruz kalir. Eski
kisiligine, kültürüne, inançlarina ters düsen bu yeni ve yabanci ortam ruhsal
dengesini altüst eder.