Crohn hastalığı regional enterit

CROHN HASTALIĞI (REGİONAL ENTERİT) : Uzun süre devam eden, kesintili seyirli, tahmin edilemeyen davranış biçimi gösteren, tüm gastrointestinal sistemi asimetrik olarak tutan, etiyolojisi bilinmeyen bir hastalıktır. Prevalansı 2-3/100000dir. Başlangıçı 15-30 yaşlar arasıdır. Kadın/erkek = 1

√ KLİNİK İŞARETLER
• Rekürren diyare epizotları,
• Sabit veya kolik şeklinde abdominal ağrı,
• Düşük dereceli ateş,
• Kilo kaybı ve iştahsızlık,
• Gizli kanama ve anemi,
• Perianal apse ve fistül,
• Malabsorpsiyon
• Eritema nodozum, piyoderma gangrenosum ile ilişkilidir.

√ İNTESTİNAL MANİFESTASYONLARI
• Ösefagus nadiren tutulur.
• Mide % 1-2 oranında tutulur.
• Granülomatöz gastrite yolaçar.
• Radyolojik işaretler
►Psödo-post Billrot-I görünümü,
►Rams horn işareti (koç boynuzu işareti) = Yetersiz genişleyen düzgün tübüler daralmış antrum. + genişlemiş pilor + dar duodenal bulbus,
►Aftöz ülserler ( pinpoint erozyonlar),
►Kaldırım taşı mukoza,
►Antral - duodenal ülserler

• Duodenum % 4-10 oranında tutulur. Hemen hemen daima mide tutulumu ile ilişkilidir.
• Lokalizasyonu duodenal bulbus ve duodenumun proksimal yarısıdır.
• Radyolojik işaretler
►Yüzeyel erozyonlar ve aftöz ülserler,
►Duodenal foltlarda kalınlaşma,

• İnce barsaklar % 80 oranında tutulur. Regional enterite yolaçar. Terminal ileum yalnız başına veya birlikte % 95 oranında tutulurken jejenum ve ileum % 15-55 oranında etkilenir.
• Radyolojik işaretler,
►Sirküler foltlarda hafif nodülarite ve kalınlaşma,
►Aftöz ülserler,
►Kaldırım taşı mukoza ve ülserasyonlar,
►Sıklıkla medial çekal defektle ilişkilidir.

• Kolon % 22-55 oranında tutulur. Granülomatöz kolite yolaçar. Özellikle sağ taraf tutulur. Sıklıkla rektum ve sigmoid kolon etkilenmez.
• Radyolojik işaretler
►Küçük 1-2 mm nodüler dolum defektleri (lenfoid foliküler patern),
►Hedef veya boğa gözü görünümlü aftöz ülserler,
►Transvers çizgi işareti. (Kaba mukozal foltların derin oluğu içinde 1 cm uzunluğunda düz çizgisel kontrast madde görünümü)
►Barsak lümenine paralel uzun fistül traktları.

• Appendiks % 20 oranında etkilenir.
• Rektum % 14-50 oranında etkilenir.
• Radyolojik işaretler
►Derin ve collarbuton ülserler,
►Rektal sinüs traktları.

√ FAZLAR
√ a-En erken değişiklikler
►Lenf foliküllerinin nodüler genişlemesi,
►Valvula conniventeslerde kalınlaşma, kabalaşma, yassılaşma, distorsiyon ve düzleşmeler (obstrüktif lenfödeme bağlı oluşur.) Genellikle ilk olarak terminal ileumda görülür.
►Aftöz ülserler: 5 mm çapın üzerinde sığ santral baryum kolleksiyonu içeren nodüllerdir.
Lokalizasyonu: Duodenal bulbus, duodenumun ikinci parçası ve terminal ileumdur.

√ b-Nonstenotik faza ilerleyiş
►Atlayan lezyonlar (% 90)
√ Arada normal görünümlerin olduğu kesintili tutulum.
►Kaldırım taşı görünümü
√ Yılanvari veya transvers ülserler ödem bölgeleri tarafından ayrılır.
►Kalın kaba ince barsak foltları.
√ Lamina propria ve submukozanın inflamatuar infiltrasyonu.
►Luminal daralma ile ince barsaklarda düzleşme ve rijidite.
√ Spazm ve submukozal ödeme bağlı
►İnce barsak loplarında yer değişikliği ve separasyon.
√ Lenfödematöz duvar kalınlığı, mezenterik yağda artış, mezenterik lenf nodlarında genişleme, abse formasyonunun perforasyonu.
►Psödopolipler.
√ Hiperplastik mukoza adaları.
►İnflamatuar polipoid kitleler.
►Sesil, pedinküle veya filiform postinflamatuar polipler.
►0.5-1 mm yuvarlak ülserlerin oluşturduğu diffüz mukozal granülarite.
►Psödodivertikül=psödosakkülasyonlar=Normal barsak duvarının bombeleşmesi.
√ c-Stenotik faz
►Sicim işareti=striktürler
Terminal ileumda daha sıktır. Rijit loplardaki daralma belirtisidir.
►Normal proksimal looplar staz ülserleri ve fekalitler ile dilate olabilir.

√ BT
►Homojen dansitede barsak duvarı kalınlaşması.
►Çift halo konfigürasyonu. Barsak lümenini çevreleyen düşük atenüasyonlu iç halka (ödematöz mukoza) + yumuşak doku dansitesinin oluşturduğu dış halka. (kalınlaşmış fibrotik muskularis ve seroza)
►Luminal daralma ve proksimal dilatasyon.
►Atlayan bölgeler. 10-20 mm kalınlığında asimetrik barsak duvar kalınlaşlaları.
►Creeping fat. Mezenterik yağın masif proliferasyonu ile ince barsak loplarını ayıran kitle etkisi.
►Mezenterik adenopati.
►Abseler.

√ US
►Psödokidney veya hedef işareti.
(Barsak duvarı kalınlaşması.)
►Sirkumferensial difüz hipoekoik barsak duvarı ile normal tabakanın kaybı.
(Transmural ödem, inflanmasyon ve fibrosis)
►Rijit non kompresif barsak segmantleri ile peristalsis kaybı.
►Renkli dopplerde komşu yağ ve barsak duvarının hiperemisi.
►İnflamatuar kitle (Flegmon), abseler
►Distandü sıvı dolu loplar.
►Hipoekoik fistül traktı.

√ PROGNOZ
• Rekürrens hızı %39un üzerindedir.
• Mortalite hızı 5 yılda % 7 10 yılda % 12dir.

√ KOMPLİKASYONLAR
1. Fistül (% 33)
a-Enterokolik:
İleum ve çekum arasında daha sıktır.
b-Enterokütanöz:
Deriden rektuma ve vajinadan rektuma.
c-Perineal fistül ve sinüs traktları.
2. İntramural sinüs traktları.
3. Abseler.
4. Serbest perforasyon.
5. Toxik megakolon.
6. İnce barsak perforasyonu.
7. Hidronefroz.
8. İleum ve kolonda adenokarsinom. (özellikle bypass looplar ve kronik fistül çevresinde.)
Geç periyot 25-30 yılda genel populasyonla karşılaştırıldığında kolonik adenokarsinom riski 4-20 kat artar.
9. İnce ve kalın barsakta lenfoma.

√ AYIRICI TANI
1. Yersinia (terminal ileumda)
2. Tüberküloz (terminal ileumda daha ağır tutulum vardır)
3. Aktinomikizis, histoplazmozis, blastomkozis (akut başlangıç vedaha yaşlı hastalar)
4. Segmental enfarkt (akut başlangıç vedaha yaşlı hastalar)
5. Radyasyon ileitis. (uygun hikaye)
6. Lenfoma. (spazm yoktur, luminal daralma sık değildir)
7. Karsinoid tümör (tümör nodülleri)
8. Eozinofilik gastroenterit.
9. Potasyum striktür