kanamalarda ilkyardım kanamalar

Kanama nedir? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına doğru) doğru akmasıdır.

Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır:
•        Kanamanın hızına,
•        Vücutta kanın aktığı bölgeye,
•        Kanama miktarına,
•        Kişinin fiziksel durumu ve yaşına.
 
Kaç çeşit kanama vardır?
Vücutta kanın aktığı bölgeye göre 3 çeşit kanama vardır :
Dış kanamalar: Kanama yaradan vücut dışına doğru olur.
İç kanamalar: Kanama vücut içine olduğu için gözle görülemez.
Doğal deliklerden olan kanamalar:Kulak, burun, ağız, anüs, üreme organlarından olan kanamalardır.
Kanama arter(atar damar), ven(toplar damar) yada kılcal damar kanaması olabilir. Arter kanamaları kalp atımları ile uyumlu olarak kesik kesik akar ve açık renklidir. Ven kanamaları ise koyu renkli ve sızıntı şeklindedir. Kılcal damar kanaması küçük kabarcıklar şeklindedir.
Kanamanın değerlendirilmesinde, şok belirtilerinin izlenmesi çok önemlidir.
 
Kanamalarda ilkyardım uygulamaları nelerdir?
Dış kanamalarda ilkyardım:
•        Hasta/yaralının durumu değerlendirilir (ABC),
•        Tıbbi yardım istenir (112),
•        Yara yada kanama değerlendirilir,
•        Kanayan yer üzerine temiz bir bezle bastırılır,
•        Kanama durmazsa ikinci bir bez koyarak basıncı arttırılır,
•        Gerekirse bandaj ile sararak basınç uygulanır,
•        Kanayan yere en yakın basınç noktasına baskı uygulanır,
•        Kanayan bölge yukarı kaldırılır,
•        Çok sayıda yaralının bulunduğu bir ortamda tek ilkyardımcı varsa, yaralı güç koşullarda bir yere taşınacaksa, uzuv kopması varsa ve/veya baskı noktalarına baskı uygulamak yeterli olmuyorsa turnike uygulanır,
•        Şok pozisyonu verilir,
•        Sık aralıklarla (2-3 dakikada bir) yaşam bulguları değerlendirilir,
•        Kanayan bölge dışarıda kalacak şekilde hasta/yaralının üstü örtülür,
•        Yapılan uygulamalar ile ilgili bilgiler (turnike uygulaması gibi) hasta/yaralının üzerine yazılır,
•        Hızla sevk edilmesi sağlanır.
 
Vücutta baskı uygulanacak noktalar nelerdir?
Atardamar kanamalarında kan basınç ile fışkırır tarzda olur. Bu nedenle, kısa zamanda çok kan kaybedilir. Bu tür kanamalarda asıl yapılması gereken, kanayan yer üzerine veya kanayan yere yakın olan bir üst atardamar bölgesine baskı uygulanmasıdır. Vücutta bu amaç için belirlenmiş baskı noktaları şunlardır:
1-Boyun   : Boyun atardamarı (şah damarı) baskı yeri
2-Köprücük kemiği üzeri : Kol atardamarı baskı yeri
3-Koltukaltı   : Kol atardamarı baskı yeri
4-Kolun üst bölümü  : Kol atardamarı baskı yeri
5-Kasık   : Bacak atardamarı baskı yeri
6-Uyluk   : Bacak atardamarı baskı yeri
 
Kanamalarda üçgen bandaj uygulaması nasıl yapılmalıdır?
Üçgen bandaj, vücudun değişik bölümlerinde bandaj ve/veya askı olarak kullanılabilir. Üçgen bezin tepesi tabanına doğru getirilip yerleştirilir, sonra bir yada iki kez daha bunun üzerine katlanarak istenilen genişlikte bir sargı bezi elde edilmiş olur.
Elde üçgen bandaj uygulama:
Parmaklar, üçgenin tepesine gelecek şekilde el üçgen sargının üzerine yerleştirilir. Üçgenin tepesi bileğe doğru katlanır. Elin sırtında, üçgenin uçları karşı karşıya getirilir ve çaprazlanır, bilek seviyesinde düğümlenir.
Ayağa üçgen bandaj uygulama:
Ayak, üçgenin üzerine düz olarak, parmaklar üçgenin tepesine bakacak şekilde yerleştirilir. Üçgen bandajın tepesini ayağın üzerinde çaprazlayacak şekilde öne doğru getirilir. İki ucu ayak bileği etrafında düğümlenir.
Dize üçgen bandaj uygulama:
Üçgenin tabanı dizin 3-4 parmak altında ve ucu dizin üzerine gelecek şekilde yerleştirilir. Dizin arkasından uçları çaprazlanır, dizin üstünde uçları düğümlenir.
Göğse üçgen bandaj uygulama:
Üçgenin tepesi omuza yerleştirilir ve tabanı göğsü saracak şekilde sırtta düğümlenir. Bu düğüm ile üçgenin tepesi, bir başka bez kullanılarak birbirine yaklaştırılarak bağlanır.
Kalçaya üçgen bandaj uygulama:
Üçgenin tabanı uyluğun alt kısmının etrafında düğümlenir, tepesi ise belin etrafını saran bir kemer yada beze bağlanır.
 
Hangi durumlarda turnike uygulanmalıdır?
• Çok sayıda yaralının bulunduğu bir ortamda tek ilkyardımcı varsa (kanamayı durdurmak ve daha sonra da diğer yaralılarla ilgilenebilmek için),
• Yaralı güç koşullarda bir yere taşınacaksa,
• Uzuv kopması varsa ve baskı noktalarına baskı uygulamak yeterli olmuyorsa
Turnike uygulaması kanamanın durdurulamadığı durumlarda başvurulacak en son uygulamadır. Ancak eskisi kadar sık uygulanmamaktadır. Çünkü, uzun süreli turnike uygulanması sonucu doku harabiyeti meydana gelebilir yada uzvun tamamen kaybına neden olunabilir.
 
Turnike(Boğucu Sargı) uygulamasında dikkat edilecek hususlar neler olmalıdır?
• Turnike uygulamasında kullanılacak malzemelerin genişliği en az  8-10 cm kuvvetli ve esnemeyen olmalıdır.
• Baskı noktasına bir elle baskı uygulamaya devam etme,
• Diğer eline geniş kuvvetli ve esnemeyen materyali alma,
• Şeridi yarı uzunluğunda katlama, uzuv etrafına sarma,
• Bir ucu halkadan geçirip çekme ve iki ucu bir araya getirme,
• Baskı noktasında basıncı kaldırma ve kanamayı tamamen durduracak şekilde sıkı bir bağ atma;
o Geniş sargı uygulama
o Sargının içinden sert cisim (kalem gibi) geçirme ve uzva paralel konuma getirme
o Kanama durana kadar sert cismi döndürme, kanama durduktan sonra daha fazla sıkılmaz
• Sert cismi uzva dik konuma getirerek sargıyı çözülmeyecek şekilde tespit etme.
• Hasta/Yaralının elbisesi üzerinde, hasta/yaralının adı ve turnikenin uygulandığı zamanın (saat ve dakika) yazılı olduğu bir kart iğneleme
• Çok sayıda yaralı olduğunda, yaralının alnına rujla veya kalemle “turnike” veya “T” harfini yazma
• Turnike uygulanan bölgenin üzerine hiçbir şey örtülmez. Pansuman ve Turnike görülecek şekilde battaniye ile sarılır.
• Turnikeyi 15-20 dakika aralıklarla gevşetme sonra tekrar sarma.
• Turnike, kol ve uyluk gibi tek kemikli bölgelere uygulanır, ancak önkol ve bacağa el ve ayağın beslenmesini bozabileceği için uygulanmaz. Uzuv kopması durumlarında, önkol ve bacağa da turnike uygulanabilir.
 
El ve ayak kopmalarında turnike nasıl uygulanır?
Kaza ve yaralanmalarda atardamar yaralanmalarına neden olarak ölüme yol açmaktadır.
• Hasta/Yaralı sırtüstü yatırılır,
• Hasta/Yaralının bacakları 30 cm kadar yükseltilir,
• Kopmuş olan uzvun kanama kontrolü yapılır, tampon yapılır ve baskı noktalarına bası yapılır. Bu önlemlerle kanama kontrol edilemiyorsa turnike uygulanır,
• Turnike uzvun koptuğu bölgeye en yakın olan ve deri bütünlüğünün bozulmamış olduğu bölgeye uygulanır.
• Kopmuş uzuv parçası, su geçirmeyen bir temiz plastik torbaya konur.
• Daha sonra kopmuş uzuv parçasının konduğu plastik torba ağzı kapatıldıktan sonra, içerisinde 1 ölçek suya 2 ölçek buz konulmuş ikinci bir torbaya yada kovaya konulur. Bu şekilde, kopmuş uzuv parçasının buz ile direkt teması önlenmiş ve soğuk bir ortamda taşınması sağlanmış olur.
• Torbanın üzerine kopan uzuv parçasının sahibine ait kimlik bilgileri kaydedilir ve yaralı ile aynı araca konarak en çok 6 saat içerisinde sağlık kuruşuna sevki sağlanır.

• 7104 defa okundu
• sayfayı yazdır
• sayfayı arkadaşına gönder

---

  Bağlantılı yazılar

• mantar zehirlenmesi amanita mus­carina
• göğüs ağrısı kalp krizi
• şuur kaybı bayılma şok koma
• kırık çıkık burkulmalarda ilkyardım
• yanıklar yanık tedavisi estetik
• yanıklar güneş yanıkları yanık
• temel yaşam desteği kalp durması
• dış kanamalarda ilk yardım
• sıcak çarpmasında ilkyardım
• solunum yolu tıkanıklıkları
• suda boğulma kazaları ilk yardım
• delici göğüs karın yaralanmaları
• çocuklarda zehirlenmeler
• bayılma senkop şuur kaybı
• bebeklerde temel yaşam desteği
• ilk yardım ilkyardım 112
• zehirlenme zehirlenmelerde ilk yardım
• hava yolu tıkanıklığı ilkyardım
• yaralanmalar yara bakımı sargı türleri
• çocuklarda temel yaşam desteği
• donma donmalarda ilk yardım
• zehirlenmeler gıda zehirlenmesi
• kafatası omurga yaralanmaları
• yanıklar güneş yanıkları tedavisi
• trafik kazaları kanama
• şok şokta ilkyardım
• şok tedavisi şokun belirtileri
• gaz zehirlenmeleri
• boğulmalarda ilkyardım
• yaralanmalarda ilkyardım yaralanmalar