mantar zehirlenmeleri zehirli mantarlar

√ Mantar Zehirlenmeleri : Yanlışlıkla yenen zehirli mantarlar bazen ölümcül olabilen zehirlenmelere yol açar. Mantarların tür içinde bile ortaya çıkan büyük biçim çeşitliliği yüzünden zehirli-zehirsiz aynmı yapmak çok zordur. Zehirli mantarları ayırmak için kullanılan gümüş kaşığın kararması, ekmek içinin ve yumurta akının değişikliğe uğraması gibi deneysel yöntemler ise bilimsel temellerden yoksundur.



¤ Mantar zehirlenmeleri 4 ayrı belirti grubu (sendrom) altında toplanabilir. Bunlar aşağıda sıralanmıştır.
√ Reçine sendromu
• Kötü koşullarda saklanmış ya da iyice olgunlaşıp çürümeye yüz tutmuş Boletus satanas ve Boletus luridus türü mantarlardan kaynaklanır.

• Belirtiler 2-6 saat gibi kısa bir sürede ortaya çıkar. Mantardan açığa çıkan reçineli maddeler sindirim siste>1 minde zehirli etki yaratarak kusma ve ishale yol açar. Hastada su ve tuz kaybının ardından kanda azot artışı, bacaklarda kramplar ve şok görülebilir.

• Tedavi belirtilere yöneliktir ve sıvı-tuz dengesini düzeltmeye dayanır.

√ Muskarin sendromu
• Clitocybe candicans ve benzeri mantarların yenmesiyle ortaya çıkar. Bu mantarlar parasempatik sinirlerim uyanlmasıyla ortaya çıkan maddeye benzer bir etki yapan muskarin adlı alkaloiti içerir. Zehrin alınmasından 1-2 saat sonra terleme, sıcak basması, kalp atım hızında yavaşlama (bradikardi), tükürük salgısında artma, gözbebeklerinde küçtilme, görme bozuklukları ve huzursuzluk görülür. Ağır olgularda bilinç bulanıklığı ve kaybı, kalp durması ortaya çıkar. Bazen bulantı, karın ağrısı, ishal gibi mide-bağırsak belirtileri vardır. Belirtiler oldukça hızlı geriler.

• Tedavi için atropin ve adrenalin verilir.

√ Pantherin sendromu
• Amanita pantherina ve Amanita muscaria gibi mantarlarda bulunan atropin benzeri bir alkaloitin etkisine bağlıdır. Bu zehir, asetilkolini baskılayarak merkez ve çevrel sinir sistemlerini etkiler.

• Mantarın yenmesinden kısa süre sonra (1-4 saat) ortaya çıkan başlıca belirtiler, atropin zehirlenmesindeki gibi aşın uyanlabilme, gözbebeği genişlemesi, boğaz kuruması, deri kuruluğudur. Varsanılar ve bilinç bulanıklığıyla birlikte şiddetli huzursuzluğun ardından hızla derin uyku ve depresyon ortaya çıkar. Kusma ve ishal görülebilir.

• Tedavi belirtilere yöneliktir. Hasta ender olarak 24 saat içinde komaya girer ve ölür.

√ Falloides sendromu
• Amanita phalloidesin yenmesine bağlı olan bu zehirlenme çok ağırdır. Falloides sendromu üç zehrin etkisine bağlıdır: Falloidin, falloin ve fallosidin. Zehirlerin öldürücü dozu vücut ağırlığının her kilogramı için 2 mgnin altındadır.

• Yavaş emilimleri nedeniyle belirtiler zehrin alınmasından 8-10 saat sonra ortaya çıkar. Ayrıca mantarda bulunan amanitin adlı maddenin de zehirleyici etkisi vardır. Bu madde, ısıya ve sindirim enzimlerine dayanıklı bir peptittir. Karaciğer ve böbrek hücrelerinde protein yapımını engelleyerek etki gösterir. Kusma ve ishalin ardından belirtiler daha da ağırlaşır. Karaciğer büyümesi, sarılık, idrarda azalma, merkez sinir sisteminde hasar, alyuvar yıkımına bağlı kanamalar ve akciğer ödemi ortaya çıkar. Zehirlenme olgularının yarısı ölümle sonuçlanır. Olüm genellikle 3-5 gün sonra dolaşım sisteminin yıkıma uğramasına ve böbrek yetmezliğine bağlıdır.

• İyileşme uzun sürer ve böbrek komplikasyonlan ortaya çıkabilir. Ozgül bir panzehiri bulunmadığından hemen mide yıkanır ve ardından belirtilere yönelik tedavi uygulanır. Psilocybe ve Stropharia cinsi mantarlar ise LSD'ye benzer varsanılara yol açan psilosin ve psilosibin adlı maddeler içerir

• 2267 defa okundu
• sayfayı yazdır
• sayfayı arkadaşına gönder

---

  Bağlantılı yazılar

• ilkyardım ilk yardım nedir
• trafik kazaları kanama
• kanama kanamalarda ilkyardım
• kan şekeri düşüklüğü
• karbon monoksit zehirlenmesi
• yanıklar yanık tedavisi estetik
• kanamalarda ilkyardım kanamalar
• elektrik kazaları ilk yardım
• zehirlenmeler gıda zehirlenmesi
• solunum yolu tıkanıklıkları
• yaralanmalarda ilkyardım yaralanmalar
• kırıklarda ilkyardım kemik kırıkları
• çocuklarda temel yaşam desteği
• yanıklar güneş yanıkları tedavisi
• yapay solunum suni solunum
• arı sokması akrep sokmaları
• suda boğulma kazaları ilk yardım
• sıcak çarpması tedavisi
• boğulmalarda ilkyardım
• şok şokta ilkyardım
• kanamalarda ilk yardım
• dış kanamalarda ilk yardım
• yapay solunum suni solunum
• hava yolu tıkanıklığı ilkyardım
• çocuklarda zehirlenmeler
• kafa yaralanması yüksekten düşme
• dış kalp masajı kalp krizi
• yaralanmalar yara bakımı sargı türleri
• mantar zehirlenmeleri zehirli mantarlar
• bayılma senkop şuur kaybı