Bulaşıcı hastalık enfeksiyonları

Mikroplar tarafından, değişik vasıtalarla, insandan insana ge­çen hastalıklara "bulaşıcı hastalıklar" diyoruz.

Mikroplar, gözle görülemeyecek kadar küçük, tek hücreli, bölünerek çoğalan, can­lı mikro-organizmalardır.

Mikropların bir kısmı hayvansal, diğer bir kısmı da bitkisel karakterlidir. Hayvansal karakterli olanların önde gelenleri protozonlar ve kurtlardır. Bitkisel karekterli olan­ların başında ise bakteriler ve mantarlar gelir.

Araştırmalar iler­ledikçe mikroplardan daha küçük hastalık yapıcı mikro-organiz­maların da bulunduğu ortaya çıkarılmıştır. Mikroplardan daha küçük olan bu mikro-organizmalar, "virüsler" dir. Mikroplarla vi­rüsler arasında yer alan diğer bir mikro-organizma cinsi daha vardır ki, bunlar da "riketsiyalar" dır.

Virüs ve riketsiyalar, mikroplardan daha dayanıklı olup kuru­tulup toz haline getirildikleri halde dahi hastalık yapma güçlerini kaybetmezler. Bunlann bir özelliği de üremek ve çoğalmak için mutlaka canlı bir organizmaya ihtiyaç duymalarıdır. Halbuki, mikroplar cansız bir ortamda da bölünüp çoğalabilirler.

Virüsler, anlaşılması güç bir mekanizma ile, âdeta şifreli bir proğramla, karekter değiştirirler. Bu sebeple, virüslerin sebep ol­duğu hastalıklara karşı mücâdele etmek çok zordur.

MIKROPLAR NASIL BULAŞIR?
Mikroplar her yerde bulunabilen, çabuk üreyerek çoğalan mik­ro-organizmalar olduklarından; havadan, sudan ve yiyecek mad­delerinden bulaşabildikleri gibi, "taşıyıcı" adı verilen bit, pire, tahtakurusu, sinek ve böcek gibi hayvanlar yoluyla da bulaşırlar.

Bazı mikroplar, üzerinde yaşadıkları evcil hayvanlara zarar ver­medikleri halde, bunlar vasıtasıyla insana geçtikleri zaman has­talık yapmaktadırlar. İnsana geçen ve hastalık yapan mikroplar, bu insanın yakınında bulunan kimselere de kolayca geçebilmekte, böylece salgın hastalıklara yol açabilmektedirler.

İnsan vücuduna yerleşen mikroplar, vücut sıvısı ile beslenerek çoğalmakta; zehirli maddeler salgılayarak yerleştikleri organa za­rar vermeye başlamaktadırlar. Mikropların vücuda girmeleri ile zarar vermeye başlamaları arasında geçen zamana "kuluçka dev­resi" denir. Her hastalık mikrobunun kuluçka devresi farklı olup insandan insana da değişiklik göstermektedir.