Böbrek nakli     Doktorlar     Meme Büyütme

Obsesif Kompulsif Bozukluk Saplanti Zorlanti

Her türlü sağlık sorunlarınız için bilgilerinizi bırakın. Biz sizi arayalım.

Ad-Soyad
:
E-mail
:
Telefon
:
Mesaj
:
Ruh Sağlığı & PsikiyatriTarih: June 12, 2011 11:24 Yorum Yok

Obsesyon (saplanti) irade disi gelen, bireyi tedirgin eden, benlige yabanci,
bilinçli çaba ile kovulamayan, tekrarlayici düsüncelerdir. Kompülsüyon
(zorlanti) ise çogu kez saplantili düsünceleri kovmak için yapilan, irade disi
yineleyen hareketlerdir. Örnegin namaz kilarken inatla gelen tanriya küfür
düsünceleri yüzünden kisinin okudugu duayi tekrar tekrar bastan
okumasi.

Kisi bu saplantinin aklina gelmemesi için ya da zorlantili
hareketler yapmamak için kendisini zorlar; fakat zorladikça istenmeyen
düsünceler gene gelir, istenmeyen hareketler tekrar tekrar yapilir. Bu tür
saplantilar kisinin kendisine de asiri derecede anlamsiz, hatta saçma sapan
gelir. Kisi bu tür dürtü, düsünce veya düslemlerine önem vermemeye ya da bunlari
baskilamaya çalisir. Ancak bu düsünceleri kafasindan uzaklastirmaya çalistikça
bunlar aksine kisinin zihnine daha çok gelirler. Bu tür dürtü ve düsünceler
baska bir düsünce ya da davranisla etkisizlestirilmeye
çalisilir.

Israrli, yineleyici, görünüste bir amaca yönelikmis izlenimini
veren ya da kaliplasmis her türlü davranis (örnegin; el yikama, kontrol etme)
yada zihinsel eylemler (örnegin; sayi sayma, bazi sözcükleri sessiz bir sekilde
söyleyip durma) zorlanti olarak tanimlanir. Zorlanti (kompulsiyon) saplantilarin
(obsesyon) yarattigi sikintidan kurtulmaya veya korku yaratan olaydan ya da
durumdan korunmaya yöneliktir. Ancak zorlantilar kisiye haz ya da doyum
saglamaz. Baslangiçta kisi yapmaya dogru itildigi zorlantiyi yerine getirmemek
için bir direnç gösterir.

Ancak saplantinin olusturdugu gerilim,
zorlantinin gerçeklestirilmesiyle kisa sürelide olsa atlatilmis olur. Bu
saplanti ve zorlantilar kisinin zamaninin önemli bir bölümünü (günde bir saatten
daha uzun zaman alir) bosa harcamasina yol açar. Saplantilar içinde en sik
karsilasilani bulasma ve kusku saplantilaridir. Hastalarin büyük bir
çogunlugunda herhangi bir kisi ile tokalasma, kapi kolu ve benzeri birçok esya
ile temastan sonra herhangi bir hastalik ya da kirlilik bulasabilecegine iliskin
kaygilar ortaya çikar. Bunu izleyerek yikama, yikanma ya da kirli oldugu
düsünülen objelerden kaçinma zorlantisi ortaya çikar.

Korkulan nesneler
diski, idrar, toz ya da mikrop gibi çogu zaman kaçinilmasi zor olan bir
nesnedir. Kisiler ellerini defalarca yikayabilirler. Ancak zamanla temizlenme
sayisi artar ve süresi uzar. Bir kez yikamak, temizlenmek için yeterli degildir.
Çogunlukla eller belli bir sayida yikanir. Hatta kendilerince belirlemis
olduklari sayi kadar yikayip yikamadiklarindan emin olamadiklarinda belirlenmis
bu sayilarin (örnegin; üç defa ya da üçün katlarinca) katlarinca ellerini
yikarlar.

Temizlenme amaciyla sabun, sabun tozu, deterjan, hatta
sulandirilmis tuz ruhu kullananlar dahi vardir. Sabunla asiri yikanma sonucu
eller bembeyaz olabilir, el derisi yüzülebilir ve bu kisilerde temizlik
ürünlerine asiri maruz kalma nedeniyle cilt problemleri görülebilir. Bu kisiler
genellikle temiz ve giyimlerine özen gösteren bireylerdir. Kisiler arasi
iliskilerde resmi, soguk ve uzak olduklari izlenimini verebilirler. Konusmalari
ileri derecede ayrintilidir.

Bozukluk çocukluk döneminde basladiginda
erkek çocuklarinda, kiz çocuklarina kiyasla daha fazla görülür. Ancak yasin
biraz daha ilerlemesi ile kiz çocugundaki sikligin artisina bagli olarak aradaki
fark kapanir ve bozukluk eriskinlerde her iki cinste de esit siklikta saptanir.
Ortalama baslangiç yasi 20′li yaslardir. Yasam boyu yayginligi %2-3
dolayindadir. Çogu zaman sinsi baslar, kronik alevlenip yatisan bir gidisi
vardir. Bu alevlenmeler çogunlukla stresle iliskilidir.

Dört ana belirti
grubu vardir :
1.) Bulasma ( kontaminasyon ) : En yaygin görülenidir. Kisi
sürekli olarak idrar, diski, toz ya da mikrop bulasacagini düsünür. Bu
bulasmanin kisiden kisiye, nesneden nesneye geçtigine inanir. Bu durumun
yarattigi sikintiyi azaltmak için temizleme eylemlerine girisir, ya da onlardan
kaçinmaya çalisir .

2.) Kusku : Kisi bazi isleri yapmadigina, unuttuguna,
ihmal ettigine inanir. Kapiyi kapattigindan, ocagi kapattigindan bir türlü emin
olamaz bu nedenle kontrol etme kompulsiyonlari baslar. Defalarca ocagi, muslugu,
kapiyi kontrol etmeye çalisir.

3.) Cinsel ya da saldirgan eylem
düsünceleri : (Çocuguna zarar verecegi, öldürecegi, cinsel tacizde bulunacagi
gibi düsünceler)

4.) Simetri – Kuralcilik : Bazi durumlarin belli bir
düzen içinde olmasini isteme seklindedir. Masanin üzerindeki esyalarin belli bir
düzene göre yerlestirilmesi, bu düzendeki en küçük bir degisikligi fark etme ve
tekrar eski haline getirme.

Tedavide ilk adim bu düsünceleri hastaligin
bir ürünü olarak kabul etmektir. Bu hastanin kötü ya da günah saydigi
obsesyonlar sebebiyle duydugu kaygiyi azaltir. Hasta bu durumu grip hastaliginda
olan bir ates olarak algilamalidir. Çünkü saplanti zorlanti bozuklugunun tek
belirtisi obsesyon degildir. Zorlantilar, ikirciklilik, kararsizlik, herseyi
tanimlama istegi, kendini sürekli kontrol etme gibi baska belirtileri
vardir.

Tedavi tüm bu belirtilerin kaldirilmasini içerir. Çünkü her bir
belirti bir digerini besler. Obsesyonlarin üstüne gitme yenmeye ,en azindan bu
hastaligin hayatini engellemesini önlemeye çalisma yararlidir. Ayrica hastaligin
psikodinamik kökenlerini arastirip yok etmeye çalisan psiko analitik tedavi
yöntemleri denenmektedir.

Yorum Yap

(gerekli)

(gerekli)