Astım nöbetlerinin nedenleri
ASTIM NÖBETLERİNİN NEDENLERİ Astım nöbetinin nedenleri tam olarak
bilinmemekle birlikte, bazı kişisel özelIikler dikkate alınmalıdır. Bazı
insanlar belirli akrji uyancı maddelere (alerjen) karşı aşırı duyarlıdır. Bu
durum organizmanın özgün antikorlar denen bazı maddeler oluşturmasına neden
olur; bunlar daha sonra alerjenlerle karşılaşınca astım nöbetlerini
başlatır.
Olguların büyük bir bölümünde solunan hava aracılığıyla
akciğerlere ulaşan alerjen madde, hücrelere yapışık olarak bulunan antikorlarla
karşılaştığında, akciğer dokusunun tüm bileşenlerinin katıldığı, bir dizi ani
gelişen süreç başlar. En ince bronş dallarının çevresindeki dairesel düz kas
lifleri kasılarak büzülürler ve böylece hava ile kan arasında gaz alışverişinin
(karbon dioksitin atılarak oksijenin alınması) gerçekleştiği hava keseciklerine
(alveol) ulaşan havanın geçtiği alan daralır.
Bronşların içini örten
mukoza şişer (ödem) ve gergin bir görünüm alarak havanın geçişini daha da
zorlaştırır; ayrıca, mukus salgılayan hücrelerin salgılan artar. Bronş
mukozasında çok sayıda, mukus salgılayan hücre vardır; normal koşullarda çok
yararlıdırlar, çünkü bunların salgıları solunum yollarını temizler. Astım
nöbetİerinde ise yapışkan ve koyu kıvamlı aşırı mukus salgılayarak, zaten
kasılmış durumdaki küçük bronşlann iyice tıkanmasına ve durumun daha da
kötüleşmesine neden olurlar.
Bir astım nöbetini başlatan en önemli
süreçler, bronş kaslarının kasılması; mukoza şişmesi (ödem); aşırı ve koyu
kıvamlı salgılanmasıdır. Bu durum, solunum güçlüğünü, morarmayı (siyanoz),
hınltılı solunumu ve ıslıksı sesleri açıklar. Göğüs kafesi ve diyafram kaslannm
gerilmesi göğüs kafesinin hareketlerini güçleştirir. Astım hastası nöbet
sırasında, solunum kaslannın tüm güçlerini ortaya koymasını sağlayacak ve
havalanma etkinliğini kolaylaştıracak en uygun durumu alır.
Alerjik astım
nöbetlerinden sorumlu uyaranlar, organizmaya değişik yollardan giren
alerjenlerdir. En yaygınlarından en alışılmadık ve az olanlanna kadar çeşitli
maddeler alerjen etki gösterebilir; bu maddeler ne kadar yaygın ise bunlarla
karşılaşma ve nöbetin başlama olasılığı da o ölçüde fazla
olacaktır.
Astım olgulanmn yüzde 80-90'mda, sorumlu alerjenler havayla
solunan maddelerdir (pnömoalerjenler); en yaygın olanları çiçek ve bitki
tozları, hayvanların üst deri oluşumları, yani kedi, köpek, keçi, at, koyun
kılları ya da kepekleri, atların yelekılları, yataklarda kullanılan yünler,
kuşların tüyleri, tahıl unu, bitkisel lifler (keten, pamuk, kenevir), ev
tozlarıdır.
Besinlerdeki alerjen maddeler genellikle çocuklardaki astım
nöbetlerinden sorumludur, erişkinlerde daha az etkilidirler. Yaygın olarak
alerji yapan besinler yumurta, süt ve süt ürünleri, et, balık, kabuklu deniz
hayvanları, bazı meyve (çilek, şeftali, elma) ya da sebzelerdir (örneğin
ıspanak). Ama astımı ortaya çıkaran tek etkenin besin olması çok az görülen bir
durumdur.
• 1234 defa okundu
• Sayfayı yazdır
• Sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı Yazılar
|