 |
|
|
|
|
 |
|
| |
Değerli hocamız
Prof. Dr. Köksal ALPTEKİN 'i
saygıyla selamlıyoruz.
Türkiyenin neresinde olursanız olun önerebileceğimiz enönemli psikiyatrist. |
Prof. Dr. Köksal ALPTEKİN
Cumhuriyet Bulvarı No:192
Üstay Apt K.5 D.9
Gündoğdu Meydanı
Alsancak / İzmir 0.232.4224252 |
stres yönetimi stresle başetme
• Stres Yönetimi Stresle Başetme :
Stresle etkin mücadele direkt
olarak stres kaynağının tanımının doğru yapılmasına ve doğru reaksiyonun
verilmesine bağlıdır. Birinci bölümde kontrol algısının, hissedilen stres
seviyesi ile ilişkili olduğundan bahsedilmişti. Bu yüzden psikososyal stres
kaynaklarını kontrol edilebilirlikleri açısından da inceleyerek daha etkin
mücadele yapabilmek mümkün olabilir
√ 1.
Kontrol edilemeyen psikososyal kaynaklar
Bu kategoriye verilebilecek
en tipik örnek trafikte yaşanan sıkıntılardır. Kimi insan kendisini tehlikeli
bir şekilde sollayan bir aracı araç sahibine bir ders vermek amacı ile takip
edip tehlikeli bir şekilde sollar. Bu tür bir ders verme amacı ile trafik
kuralları dışında yapılan hatalı sollamalar diğer araç sahibini kızdırmaktan
başka bir işe yaramadığı gibi hatalı sollamaların sayısını
arttırmaktadır.
Ancak ders verme girişiminde olan kişi durumu kendisinin
kontrol edebileceği ve değiştirebileceği bir durum olarak gördüğünden yanlış bir
tanım yapmakta ve yanlış bir müdahalede bulunmaktadır. Trafik içerisinde sizin
hakkınızın yenmemesini, hayatınızın başkaları tarafından tehlikeye atılmamasını
sağlayacak durum herkesin kurallara uyması ile mümkündür. Bu olaylarda insanın
kontrol edebileceği şeyler kendi uyumu ile kısıtlıdır, başkalarının trafik
kurallarına uymadığını görerek aynı uyumsuzluklarla müdahale etmek daha fazla
uyum getirmez.
O halde bu durumda şöyle bir soru akla gelir: Başkalarının
bana yaptığı haksızlıkların neden olduğu öfke kaygı gibi olumsuz duygularla
bütün günümün rezil olmasına izin mi vermem gerekir? Buradaki kilit nokta,
olaylar müdahalelerle olumlu yönde değiştirilemiyorsa, olumsuz duygularla baş
etmenin yolunun öğrenilebileceğidir. Yani başkalarının bize haksızlık etmesi
gibi bir stres kaynağını o anda belki engelleyemeyiz ama duygularımıza olan
hakimiyetimizle günün rezil olmasını değiştirebiliriz. Bu konu duygularla baş
etme olarak aşağıda incelenecektir
√ 2. Kontrol edilebilen psikososyal kaynaklar
Yukarıda bahsedilen
trafikte seyreden diğer araçların kurallara uymaması gibi bir stres kaynağına o
anda müdahale etmek kontrolümüzün dışındadır, bununla beraber bazı stres
kaynaklarına direki olarak müdahale edebilir ve stres kaynağı olmaktan
çıkarabiliriz. Bu duruma tipik bir örnek olarak alınan fazla sorumluluklardan
dolayı aşırı çalışmak zorunda kalmayı verebiliriz.
Bazı insanlar
sorumlulukların kendilerine aşırı derecede yüklenmesini istemezler ama bir
otorite figürü kendilerine yeniden bir iş verince "hayır' da diyemezler. Strese
sebep olan otorite figürleri ile ilişki tarzı sosyal beceri kazanımları ile daha
az stres verici hale getirilebilir. Girişkenlik ve sosyal beceri eğitimleri
ileride detaylı bir şekilde incelenecektir.
Psikososyal stres kaynakları ile aslında stres vermeyebilecek bir olayın
yanlış algılanması sonucunda da karşılaşılmaktadır. Bu durumda kaynağın kendisi
değil algılanış tarzı strese neden olmaktadır. Bu tür durumlardaki Stres
Yönetimi için durumu çeşitli yönleriyle muhakeme edebilmenin öğrenilmesi iyi bir
yol olabilmekledir.
√ Olumsuz Duygularla Mücadele :
Duygularımız hayatımızın renkleridir.
Olumsuz duygularımız uzun süreli ve çok yoğun olmadıkları sürece hayatımıza
anlam katarlar. Bununla beraber yaşanan anlık ve çok yoğun olumsuz duygular
davranışlarımızı yönlendirdiği zaman, olumsuz duygunun daha uzun sürelerde devam
etmesini sağlar. Yoğun yaşanan duygularda genellikle görülen tipik bir özellik
vücudun uyarılma seviyesinin artışıdır.
Uyarılmışlığın çok yüksek olduğu
ve yapılması gereken işin komplike olduğu durumlarda performansın düştüğü
bilinmektedir. Yaşanan durumun uyarılmışlık seviyesini arttırması sempatik sinir
sisteminin aktivasyonu ile ilgilidir ve bu sistemin temel görevi, durumla başa
çıkılabilmek için yeterli gücü sağlamaktır. Uyarılmışlık seviyesi kızgınlık ve
öfke gibi duygularda ne kadar yüksekte ise, insan o anda ürettiği gücü boşaltma
ihtiyacı hissedebilir.
Bu gücü kavga etmek, karşıdakini sindirmek gibi
davranışlara dönüştürme muhtemeldir. Bununla beraber bu tür davranışlar da
durumdaki olumsuz duyguların yatışmasını getiremezler. Dolayısıyla uyarılma
seviyesini çok yukarılara taşıyan olaylarda soğuk kanlılığın korunması ve
kendimizi koruyacak kararların bu anda alınarak davranışlarımıza aktarılması
oldukça yararlı olabilir. Bu manevra bir nevi semptom tedavisi olarak
düşünülebilir. Yani eğer bir hastalık varsa en etkin mücadele hastalığın
kaynağının ortadan kaldırılması olabilir.
Bununla beraber kaynağa
ulaşamadığımız veya etkileyemediğimiz durumlarda, hastalıkla ortaya çıkan
semptomları hedef alan bir tedavi uygulamak mantık kazanır. Stres Yönetimi de
kaynağın üzerinde çalışmıyorsak kaynağın neden olduğu semptomlar (burada aşırı
uyarılmışlık) seçilerek müdahale yapılabilir. O halde burada önem kazanan soru
uyarılmışlık seviyesine nasıl müdahalede bulunulacağıdır.
• 2825 defa okundu
• sayfayı yazdır
• sayfayı arkadaşına gönder
Bağlantılı yazılar
 depresyon çökkünlük depresyon tedavisi
alkol bağımlılığı alkolizm alkol tedavisi
alkol zararlı mı alkolizm
saplantı obsesif kompulsif bozukluk
yaşlılık dönemi olgunluk
panik bozukluk panik atak
anksiyete bozukluklarında tedavi
şizofrenik bozukluklar şizofreni
stres yönetimi stresle başetme
alkolün insan sağlığına zararları
yaygın anksiyete bozukluğu
nevroz ruh hastalığı psikiyatri
alkol tedavisi alkolizm ruh sağlığı
alkolizm alkol bağımlılığı
uyku apnesi uykusuzluk
deprem doğal afetler ruh sağlığı
panik atakta ilk yardım
fobik bozukluklar fobiler sosyal fobi
obsesif kompulsif bozukluk saplantı zorlantı
panik bozukluğun tedavisi
uykusuzluk uyku bozukluğu
dissosiyatif bozukluklar
blumia nevroza kilo alma verme
majör depresyon belirtileri
şizofreni tedavisi şizofreni ilaçları
psikotik bozukluklar psikozlar
hipnoz stres psikiyatri
intihar girişimleri özkıyım girişimi
sınav kaygısı ile baş etme sınav taktikleri
panik bozukluk panik atak
|
| |
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
yazdır
arkadaşına gönder
reklam ver