Kadınlarda ayhali ve düzensizlikleri

Kadınlarda Ayhali:
Ergenliğe adım atan her genç kızda yumurtalıklar dişi üreme hücresi (yumurta) imal etmeye başlar. Aynı zamanda yumurtalıkta salgılanan bir hormon vasıtası ile aybaşı kanamaları ortaya çıkar. Artık ayhali kanını gören genç bir kız, telaşa kapılır. Bir korku ve panik psikolojisi yaşar. Anne ve babanın yüzüne bakmaktan utanır. Hırçınlaşır, her söze alınır. Ağlamak için adeta bahane arar.

Bilgi sahibi, anlayışlı bir anne, kızındaki bu değişikliğin sebebini derhal keşfeder. Ona bir arkadaş gibi yaklaşır. Kendisinin de bir zamanlar aynı duyguları yaşadığını söyleyerek teselli eder. Aybaşı kanı, zannedildiği gibi pis bir kan değildir. Normal vücut kanından farklı bir sıvıdır. Yumurtalıklar yumurta yapmaya başlayınca, fallop borusuna (yumurta kanalına) olgun bir "dişi üreme hücresi" bırakırken aynı zamanda rahim iç duvarındaki kırmızı kan damarlarına hormon salgılanır. Kana karışan hormonlar kan damarlarını genişletir. Genişleyen damarlar bolca kan alırlar. Kanlanan damarlarıyla ra him iç zarı kızıl bir sünger görünümü kazanır. Ayrıca rahim içine döl suyu ile plasentayı oluşturacak salgılar gönderilir. Fallop borusuna inen olgun yumurta, bir erkek hücresi (sperm) ile karşılaşıp döllenemez ise, rahim iç zarı çözülerek yıkılır. Bu arada yumurta da eriyerek özelliğini kaybeder. Çözülüp dağılan süngerimsi rahim iç zarı, içersindeki kanla birlikte rahimden dışarı çıkar.

Kısacası, aybaşı kanı dediğimiz şey, işte oldukça karmaşık bir yapıya sahip olan bu sıvıdır. Doğrudan kan dolaşımına bağlı damarlardan gelen bir kan değildir. Bu özelliğinden dolayıdır ki, pıhtılaşmaz.

UYARI: Aybaşı kanı en az üç gün, en fazla ise 10 gün müddetle akar. Bundan daha az veya daha fazla devam eden kanamalar normal değjldir; bir rahim hastalığının işaretidir.

* Kanama Periyotları
Genelde iki ayhali arasında geçen zaman 26-28 gündür. Birkaç gün gecikme olduğu takdirde fazla ciddiye alınmamalıdır. Ancak gecikme bir haftayı aştığı takdirde bir kadın doktoruna görünmekte fayda vardır.
Ergenlik dönemine giren genç kızlarda ilk ayhali, bölge farklarına bağlı olarak, onbir ila ondört yaşları arasında görülür. Onaltı yaşını geçtiği halde ayhali görmeyen genç bir kızın rahatsız olduğuna hükmedilmeli, ehil bir kadın doktoruna muayene ettirilmelidir. Kadınlarda ayhali 45 ila 50 yaşlar arası dönemde sona erer.
Buna "Menepoz dönemi" diyoruz. Menepoza giren bir kadın, ilk ayhalini gördüğü gündeki gibi korkuya kapılır. Kadınlığının sona erdiğini düşünerek ruhsal bir çöküntüye düşer. Halbuki ayhalinin sona ermesi ile sadece çocuk yapamayacaktır. Diğer bütün dişilik özellikleri devam eder.

Erkekte dölden kesilme yoktur. Ömrünün sonuna kadar erkek üreme hücreleri (spermalar) döllenme kabiliyetini muhafaza ederler.

* Ay Halinde Düzensizlik:
Ayhali kanamaları "hipofiz bezi"nin salgıladığı hormon vasıtaSi ile kontrol edilmektedir. Hipofiz bezine ise beyin tabanında bulunan "hipotalamus" kumanda etmektedir. Hipotalamus, hissi dalgalanmalardan çok etkilenir. Endişeli, güven duygusundan mahrum, baskı altında olan ve çeşitli korkular taşıyan genç kızlar ve kadınlar. sık sık aybaşı düzensizliklerinden yakınırlar. Düzensizliklerin bir sebebi de hamile kalma korkusudur. Ruhsal gerginlik içinde olan kız ve kadınların kanamaları ağrılı geçer. Genellikle ilk hamilelikten sonra ortadan kalkar.

* Ne Yapmalı ?
- Kesin bir tedavi şekli yoktur.
- Psikoloji bilgisine sahip ehil bir kadın doktoru, gecikmenin sebebini araştırır ve bu sebebi ortadan kaldırmanın yollarını arar.
- A vitamini ve yatıştırıcı ilaçlar ayhalinin normale girmesinde yardımcı bir rol oynarlar.