Kan Sekeri Endeksi

Kan sekeri endeksi (Glisemi endeksi):
Arastirmayi glusidlerin sindirilme hizina göre yapmak yerine, kan sekerinin az ya da çok artmasindan yola çikarak incelmek daha dogrudur. Dolayisiyla bizi ilgilendiren her glusidin kan sekeri tepe noktasi dir. Yani 1976 yilinda ABD de profesör Crapo nun tanimladigi kan sekeri endeksinde belirtildigi gibi, glükozlarin kan sekerini yükseltme kapasiteleri ile ilgilenecegiz. Aslinda bu kan sekeri endeksi, test edilen besinin yol açtigi kan sekeri yüksekligini gösteren egrinin olusturdugu üçgeni karsilar. Bastan, glükoza 100 degeri veriliyor ve diger glusidlerin degerleri de asagidaki formüle göre belirleniyor:

Test edilen glusid üçgeninin alani
——————————–x100
Glükoz üçgeninin alani

Test edilen glusidin kan sekeri orani ne kadar çoksa, kan sekeri endeksi de o kadar yüksek çikar.
Bugün, glusidlerin siniflandirilmasi kan sekeri endeksi kavrami dikkate alinarak, glükozlarin kan sekeri yükseltme kapasitelerine bagli olarak yapilmasi gerektigini bilim adamalarinin çogu kabul ediyor.
Kan sekeri endeksinin çok temel bir kavram oldugunu bu kitapta hep beraber yavas yavas kesfedecegiz.
Aslinda, sismanlik ve asiri sismanligin nedenlerinin yani sira halsizlik, yorgunluk, bitkinlik ve isteksizlik gibi özellikle bayanlari derinden etkileyen birçok sorunu bu kavramdan yola çikarak açiklayabilecegiz.
Iste bu yüzden, isleri de biraz olsun basite indirgemek amaciyla, glusidleri iki kategoriye ayirmayi öneriyorum. Bir yanda iyi glusidler (düsük kan sekeri endeksine sahip olanlar) diger yanda kötü glusidler (yüksek kan sekeri endeksine sahip olanlar).

* Kötü glusidler:
Yenildiginde kan glükozunda artisa yol açan bütün glusidler kötü glusid lerdir. Bunlar kan sekerini çok yükseltir. Burada söz konusu olan, kan sekeri endeksi 50 den fazla olan glusidlerdir. Bunlara örnek olarak saf ya da diger besinlerle birlestirilmis (mesrubat, sekerleme) beyaz seker yaninda, beyaz unlar gibi (beyaz ekmek, beyaz makarna, beyaz pirinç) rafine edilmis bütün glusidler verilebilir.

Glisemi Endeksi Tablosu

* YÜKSEK GLISEMIK ENDEKSLI GLUSIDLER:
- Maltoz
- Glükoz
- Firinda patates
- Hamburger ekmegi
- Patates püresi
- Bal
- Havuç
- Patlamis misir
- Çabuk pisen pirinç
- Bakla
- Balkabagi
- Karpuz
- Seker(sakaroz)
- Beyaz ekmek(baget)
- Sekerli rafine edilmis tahillar
- Çikolata
- Haslanmis patates
- Bisküi
- Misir
- Beyaz pirinç
- Kuruyemis
- Esmer ekmek
- Kabuguyla pisirilmis patates
- Pancar
- Muz,kavun, reçel
- Beyaz undan yapilmis makarna

* DÜSÜK GLISEMIK ENDEKSLI GLUSIDLER:
- Tam ekmek ya da kepek ekmegi
- Tam pirinç
- Bezelye
- Sekersiz tam tahil
- Tahil ezmesi
- Barbunya
- Sekersiz taze meyve suyu
- Tam çavdar ekmegi
- Entegral ekmek
- Nohut
- Süt ürünleri
- Dondurma
- Kuru fasulye
- Mercimek
- Nohut
- Entegral makarna
- Taze meyve
- Sekersiz meyve marmeladi
- Siyah çikolata (>%70 kakao)
- Früktoz (meyve sekeri)
- Soya
- Yerfistigi
- Yesil sebze

Bunlarin yani sira, patates, misir gibi çok tüketilen besinlerin de ayni sekilde kötü glusidler kategorisine girdigini görüyoruz. Bu besinlerin kan sekeri endeksleri oldukça yüksektir. Bunlar ya isleme tabii tutulup rafine edilmisler, (cornflakes, popcorn) ya da pisirilmek suretiyle degisime ugramislardir (patates püresi).

* Iyi glusidler:
Kötü glusid lerin aksine iyi glusid ler organizmada, orta, hatta,düsük dereceli glükoz yükselmesine yol açarlar. Bunlar küçük çapli bir kan sekeri artisina yol açar. Bütün islenmemis tahillarda (rafine edilmemis un), pirinç, birçok nisastali ve kuru sebzelerle mercimek, bezelye ve fasulye de oldugu gibi.
Bütün bunlara liflerinin zenginligiyle taninmis meyveler ve bütün yesil sebzeleri de (pirasa, lahana, yesil salata, taze fasulye) eklemek gerekir.