Ses Telleri Sorunlari

Girtlagin iki yaninda bulunan ses tellen titreserek sesin olusmasini saglarlar. Girtlak kaslari ses tellerinin uzunlugunu ve gerginligini kontrol ederek titresimi ayarlarlar. Ses telleri ayrica yutkunma sirasinda yiyecek ve içeceklerin akcigerlere kaçmasini önlemede de yardimci olurlar.
Ses telleri konusmada ve sarki söylemede en önemli ögelerdir. Eger yanlis ya da kötü kullanirlarsa çesitli sorunlar ortaya çikabilir. Bu tür sorunlar arasinda polipler, nodüller ve ülserler bulunmaktadir.

* Polipler
Polipler, ses tellerinin üstünü örten ince zarda ortaya çikan sisliklerdir. Bunlar büyüdükçe yuvarlak bir sekil alirlar; tüm ses teli boyunca yayilabilir ya da bir bölümünde sinirli kalabilirler. Uzun süre ya da tekrar tekrar çiglik attiginizda, bagirdiginizda veya dogal olmayan çok düsük bir tonda konustugunuzda ses tellerinizde bir nödül gelisebilir. Kronik bir alerji sonucunda veya sigara dumani ya da endüstriyel dumanlar gibi tahris edici dumanlari soludugunuzda da polip gelisebilir. Polipler sesinizin fisilti halinde çikmasina ya da kisilmasina neden olabilirler. Bunlar bazen larengoskopi denen özel bir muayene sirasinda çikarilabilirler. Kanser olmadigindan emin olmak için polip biyopsisi de yapilabilir. Polip çikarildiktan sonra altta yatan nedeni düzeltmek için ses terapisi yapilmalidir.

* Sarkici Nodülü
Profesyonel sarkicilar, ögretmenler, seyyar saticilar ve din adamlari gibi sesini çok fazla kullananlarin ses telerinde nodul olusma riski vardir. Polipler gibi nodüllerde sesin asiri kulanimi sonucu gelisir. Bu tür nodüller sesin kisilmasina ya da fisilti halinde çikmasina neden olabilirler. Nodulun polipten farki, ses tellerini örten ince zardan degil, bu zarin üstünü kaplayan hücre tabakasindan(epitel) köken almasidir. Deri yüzeyini de benzer hücreler örttügü için yapisal olarak nasira benzerler.

Birkaç hafta hiç konusmayarak ya da çok az konusarak ses tellerinin dinlendirilmesi nodüllerin küçülmesini saglayabilir. Bazen biyopsi yapilmasi ve poliplerin ameliyatla çikarilmasi gerekebilir. Nodul olusmasina yol açan sesin kötü kullanimini ortadan kaldirmak için ses terapisi oldukça önemlidir. Ara sira çocuklarda sürekli bagirma sonucu ortaya çikan nodüller sadece ses terapisi ile tedavi edilebilirler.

* Temas Ülserleri
Ses tellerinde temas ülseri denen yaralar da görülebilir. Bu durum genellikle sesin uygun olmayan biçimlerde kullanilmasi sonucu olusur. Mide sivisinin agiza gelmesi ya da ameliyat sirasinda anestezi için bogaza tüp takilmasi diger sik görülen ses teli hasarlanma nedenleridir. Temas ülserleri ses tellerinin birbirlerine dokunduklari yerde bulunan kikirdak parçalarinda olusur. Belirtileri arasinda konusurken ya da yutkunurken hafif agri ve ses kisikligi bulunmaktadir. Doktorunuz girtlaginizi nasil kullandiginizi ve yemek aliskanliklarinizi belirlemek için bazi sorular soracaktir. Ayrica kanser olmadigindan emin olmak için ülserlesmis yaradan laboratuvar testleri yapilmak üzere örnek de alacaktir.

Temas ülserlerinin ilk tedavisi yaranin iyilesmesine olanak saglamak için en az 6 hafta sesin dinlendirilmesidir. Ülserlerin tekrarlamasini önlemek için bu süreyi uzatmak da gerekebilir. Eger ülserin nedeni mideden agiza gelen sivilarsa ülserin tekrarlamasini önlemek için birkaç yöntem bulunmaktadir. Doktorunuz antasit bir ilaç, yatmadan en az 24 saat önce yemek yemeyi ve yatarken basi 10-15 cm yükseltmeyi önerebilir.

* Lökoplaki
Latince’deki beyaz (leuko) ve yama (plakia) sözcüklerinin biraraya gelmesinden olusan lökoplaki ses tellerinin birinde ya da her ikisinde olusabilir. Bu durum kanserle iliskili olabilir. Lökoplaki ortaya çiktiginda laboratuvar incelemesi için çikarilabilir. Çogu kez olusma nedeni sigara dumanidir.

* Çocukluk Döneminde Görülen Papillomlar
Birçok çocukta virüslerin neden olduguna inanilan ve selim bir doku büyümesi olan sigiller ortaya çikar.
Az sayida çocukta, özellikle erkek çocuklarda, bunlar ses telleri üzerinde gelisir(çocukluk döneminde görülen papillomlar). Bu olusumlar habis degildir ve çogu kez ergenlikte ortadan kaybolur. Bununla birlikte, bu sigiller ergenlikten önce sorun yaratabilirler; kümeler halinde büyüyerek, girtlaga zarar vermeden çikarilamayacak bir duruma gelirler. Nadir olarak çok hizli büyüyerek çogalirlar ve nefes almayi zorlastirabilirler. Bu durum ortaya çiktiginda, solunum yolu tamamen tikanmadan hemen tedavi yapilmalidir.
Ameliyatla çikarmaktan daha etkili ve daha az zarar verici oldugu için lazer tedavisi tercih edilen bir yöntemdir. Çocukluk döneminde görülen papilomlar sik sik tekrar ettikleri için tedavinin tekrarlanmasi gerekebilir.