Mide
Mide, yemek borusundan sonra gelen, yaklaşık bir litre kapasiteli bir kesedir. Karnın sol üst bölümünde, diyaframın altında bulunur. Sağ tarafı karaciğerin altına girmiştir. Yemek borusuna bağlandığı yere "mide ağzı ", onikiparmak bağırsağına açılan kısmına ise "mide kapısı" denir. İç yüzü sümüksü bir zarla kaplıdır. Onun üzerinde enine, boyuna ve yanlamasına uzanmış kas tellerinden müteşekkil bir gömlek vardır. Dış yüzü ise katılgan dokudan yapılmış karın zarı ile kaplıdır.
Mide iç zarı, küçük borucuklar şeklinde olan milyonlarca salgı bez i ile donatılmıştır. Mide salgısının içinde hidroklorik asit, pepsin ve lipaz enzimi gibi sindirimi kolaylaştırıcı ve yiyecekleri kimyevi değişikliklere uğratıcı çok faydalı sular vardır. Bunların hepisine birden "mide suyu" diyoruz. Hidroklorik asit, yiyeceklerle birlikte gelen zararlı bakterileri ve yabancı mikro-organizmaları öldürürken; pepsin de proteinleri pepton parçaeıkiarına dönüştürür. Lipaz ise, yağları ve karbonhidratları parçalayarak yağ asidine ve gliserine çevirir.
Yemekler, ihtiva ettikleri maddelere bağlı olarak, midede 2 ila 6 saat kadar kalırlar. Su, beklemeden geçen maddelerin başında gelir. Sonra karbonhidratlar ve onlardan sonra da proteinler mideden bağırsaklara geçer. En son yağlar mideyi terkeder. Salgı bezlerinin ve mide kaslarının çalışması beyinden gelen refleks emirleri ile gerçekleşmektedir. Bu emirler, en mükemmel şekilde, sinir sistemi dengede iken iş görürler. Sinir sistemindeki denge bozulunca, bu emirler de bozulur. Mesela hiddetli olduğumuz zaman mide salgısı artar; endişe ve korku anında ise azalır. Yine ani heyecanlarda mide kaslarındaki muntazam dalgalı hareketler bozulmakta, sindirilen yiyeceklerin incebağırsağa itilmesi aksamaktadır.
• 631 defa okundu
• Sayfayı yazdır
|