Bruselloz brusella enfeksiyonu

Bruselloz Esas olarak vahşi ve evcil hayvanların hastalığı (zoonoz). İnsana bulaş hastalıklı hayvanlar veya onların ürünleriyle (süt ve ürünleri yoluyla ağızdan). Sağlıklı görünen hayvanlarda düşük ve steriliteye neden olurken insanda önemli derecede morbidite, ancak nadir mortaliteye yol açan hastalık tablosu.

Etiyoloji : Küçük, aerob Gram (-) kokobasiller. Kirpik, spor, kapsül yok. Doğada tercih ettikleri konaklara göre altı türe ayrılmış.

B.abortus: sığır cinsi B.melitensis: koyun, keçi B.suis: domuz, ren geyiği, kemirici B.canis: köpekgiller
B.ovis: koyun B.neotomae: çöl faresi İnsanda en sık hastalık yapan ilk üçü, Türkiyede saptanan ilk ikisi.
Basit besiyerlerinde de üreyebilir, ancak ilk izolasyon sıklıkla birkaç hafta gibi uzun sürer. Otomatik kan kültürü sistemlerinde yavaş CO2 üretimi nedeni ile yanlış pozitif sonuçlar verilebilir. Bu yüzden bu şişelerden rutin olarak katı besiyerine pasaj önerenler vardır. Lizis-santrifügasyon yöntemiyle kanda izolasyonu hızlandırılabilir.

Epidemiyoloji : Dünya çapında yaygın olup Akdeniz çevresi ve Ortadoğu endemik alanlar sayılır. Ayrıca mesleki riskler nedeniyle meslek hastalığı olarak da yorumlanabilir. (veteriner, hayvancı, çiftlik işçisi, laboratuvar çalışanı gibi). Her yaşta görülebilir. İnsandan insana bulaş mümkün, ama son derece nadirdir. Gebelik sırasında geçirilmesi düşüğe neden olabilir.

Patogenez : Fakültatif hücre içi patojenidir ve konak fagositlerinde yaşayabilir ve hatta çoğalabilir. Vücuda giriş sonrası normal serumla opsonize olan bakteriler PNLler tarafından yakalanır, ancak bu hücreler hücre içi öldürme mekanizmalarını kullanamazlar. Bakteri kısa süre içinde MFSden zengin organlarda lokalize olur (lenf bezleri, dalak, karaciğer, kemik iliği).

Antikorlar kısmen rol oynasa da hastalığın düzelmesi esas olarak hücresel immuniteye dayanır. Özgül T hücreleri bakteri üreme alanlarına göçüp orada makrofajları aktive eder ve onların öldürme mekanizmalarını güçlendirir. Dokudaki tipik görünüm epiteloid granulomadır.Ancak doku ve patojen türüne göre görünüm çok değişebilir.

Tanı
Kesin tanı kan, kemik iliği veya diğer dokulardan bakterinin üretilmesi ile konur. Bu olmadığı taktirde kanda spesifik antikor titresinin artışı kullanılır. Rutin testler yardımcı olmaz, lökosit genellikle normal veya düşük bulunur. Serolojik tanıda standart yöntem Wright testidir. İnfeksiyonun 7-10. Günlerinde IgMler saptanır. Titre gittikçe artar ve 2-3 hafta sonra IgGye dönüşüm olur.

Tedaviyle IgG antikorlarının titresi hızla düşerken IgMler birkaç ay yada yıl düşük titrede devam eder. Wright testi total (IgG+IgM) antikorları saptar. Serumu 2-merkaptoetanol ile karıştırmak IgMlerin aglütinasyon yeteneğini bozarken IgGleri etkilemez ve iki serotipi ayırt etmeyi sağlar. Aktif infeksiyon IgG antikorlarının varlığıyla gösterilir.

Tedavi sonrası IgG düşmüyorsa nüks söz konusudur. Wright testinde pozitif ve negatif kontrolleri çalışmak ve prozon olayını engellemek için en azından 1/320 titre veya üstünün çalışılması gerekir. F.tularensis, Y.enterocolitica, V.cholerae gibi akterilerle çapraz reaksiyonlar olabilir, ama bu reaksiyonlar nadiren bruselloz tanısında sorun yaratır.

Prognoz : Uygun tedaviyle hastaların büyük bir kısmı birkaç hafta ya da ay içinde geriler, ama küçük bir azınlıkta yakınmalar devam edebilir. MSS ve kalp tutulumunda tedavi güç olup prognoz daha kötüdür.